Ga naar de inhoud

Ben jij al Donor? Ja - Nee

Afbeelding voor tijelijke vulling

Wat is donatie bij leven

Veel mensen zijn ziek omdat een van hun organen niet of maar beperkt functioneert.Omdat er een groot tekort is aan postmortale donororganen besluiten steeds meer familieleden, vrienden en zelfs onbekenden tijdens hun leven een nier te doneren. Een transplantatie van een nier van een levende donor kan het leven van een nierpatiënt redden of de kwaliteit van leven sterk verbeteren. Een gezond persoon kan goed leven met één nier.

Nier en lever

Orgaandonatie bij leven is in Nederland mogelijk met een nier en een deel van de lever. Donatie van een nier komt het meeste voor. Iemand met een nierziekte moet vaak dialyseren als er geen nier beschikbaar is. Patiënten die dialyseren of een nierfunctie hebben van 15%, kunnen op de wachtlijst worden geplaatst voor een postmortale nier. De wachttijd voor een nier, die voor de meeste mensen geldt, is 3,5 jaar vanaf dialyse. De conditie van de patiënt gaat in die lange wachtperiode vaak erg achteruit. Het beste moment om iemand te transplanteren is vlak voordat hij of zij moet starten met dialyseren.

Een leverdonatie is een zware operatie. Vooral voor de donoren zijn er gezondheidsrisico's. In de praktijk blijkt dat er maar een kleine groep mensen geschikt is om bij leven een stukje lever af te staan. Meestal betreft dit donatie van ouder op kind.

Wil je meer informatie over donatie van een stukje van de lever? Neem dan contact op met een van de transplantatiecentra die levertransplantaties uitvoeren. Dit zijn: het Universitair Medisch Centrum Groningen, het Leids Universitair Medisch Centrum en het Erasmus Medisch Centrum (Rotterdam).

Overige soorten donatie bij leven

Er zijn ook nog andere vormen van donatie bij leven. De meest bekende zijn donatie van bloed en stamcellen. Meer informatie over deze vormen van donatie vindt je op de website van Sanquin of op de website van Europdonor
In het buitenland vinden ook al longtransplantaties plaats met longkwabben van levende donoren. Twee donoren staan dan elk een longkwab af ter vervanging van de beide zieke longen van een patiënt. In Nederland gebeurt dit (nog) niet.

Resultaten nierdonatie bij leven

Resultaten van niertransplantaties met een nier van een levende donor zijn beter dan van transplantaties met een nier van een overledene. Iemand die een nier van een levende donor heeft ontvangen, heeft een grotere kans dat de nier na de transplantatie nog goed functioneert (92%) op langere termijn dan iemand met een nier van een overleden donor (83%). Zie de overlevingscurve verdeeld in overleden versus levende donoren.

De belangrijkste redenen voor dit betere resultaat van nierdonatie bij leven zijn:

  • De tijd die de nier buiten het lichaam is, is veel korter dan bij een nier van een overleden donor
  • De operatie kan gepland worden, zodat zowel de ontvanger als de donor in optimale conditie zijn
  • De matching tussen een donor en ontvanger kan zo optimaal mogelijk worden voorbereid. Zeker wanneer meerdere mensen bereid zijn te doneren voor één persoon of als er sprake is van een anonieme donatie
  • De dialysebehandeling kan vaak achterwege blijven

Transplantatie voor dialyse

Niertransplantatie met een nier van een levende donor is mogelijk al voordat de ontvanger dialyse nodig heeft. De nieren van de ontvanger functioneren dan nog net voldoende. Dit heet ‘pre-emptieve niertransplantatie’. Dat betekent: transplanteren vóór de dialysebehandeling. Een ontvanger die nog niet dialyseert, is over het algemeen in betere conditie dan een ontvanger die wel dialyseert. Meestal betekent dit ook een beter transplantatieresultaat.