Ga naar de inhoud

registreer je oporgaandonatie.nu

Procedure orgaandonatie

Een orgaandonatieprocedure vraagt om tijd en zorgvuldigheid. In totaal kan een orgaandonatieprocedure 10 tot 24 uur in beslag nemen en soms zelfs langer. Na de donoroperatie keert het lichaam van de donor terug naar de familie en kan de overledene begraven of gecremeerd worden.

Als verder behandelen zinloos is

Wanneer het met een patiënt steeds slechter gaat, er geen kans is op herstel en overlijden onvermijdelijk, dan is verder behandelen zinloos. We noemen dit een ‘infauste prognose’. 

Volgens de Wet op de orgaandonatie mag de arts op dat moment het onderwerp orgaandonatie met naasten bespreken. In de praktijk zal de arts eerst het slechte nieuws van het aanstaande overlijden met de familie bespreken zoals de NTS ook adviseert in de training Communicatie rond donatie. Het is belangrijk dat de familie dit eerst tot zich kan laten doordringen voordat orgaandonatie eventueel aan bod komt.

Is de patiënt ook medisch geschikt voor orgaandonatie? Dan raadpleegt het ziekenhuis het Donorregister via de NTS

  • Wanneer iemand met ‘Ja’ geregistreerd staat, informeert de arts de familie over de keuze in het Donorregister. Op dat moment kan de arts starten met de aanvullende onderzoeken die nodig zijn om hersendood vast te stellen. 
  • Staat de patiënt met ‘Nee’ geregistreerd? Dat staakt het ziekenhuis de behandeling, want er is geen kans meer op herstel. De patiënt doneert niets en overlijdt door hartstilstand. 
  • Heeft de patiënt de beslissing overgelaten aan de nabestaanden of een specifiek persoon? Dan informeert de arts die nabestaanden of specifieke persoon over die keuze in het Donorregister. De nabestaanden of de specifieke persoon moeten op dat moment beslissen of orgaandonatie wel of niet doorgaat. 
  • Staat de patiënt niet geregistreerd in het Donorregister? Als de patiënt geen keuze heeft geregistreerd is het op grond van de wet aan de nabestaanden om dan te beslissen of orgaandonatie wel of niet doorgaat.

Als orgaandonatie aan de orde is -  en de patiënt is medisch geschikt, en staat niet met bezwaar geregistreerd en donatie is besproken met de familie - dan zijn er 3 mogelijkheden: 

Na een niet-succesvolle reanimatie kan ook besloten worden een hartdoodprocedure op te starten. Dit komt echter maar heel zelden voor in Nederland.  

Als de dood is vastgesteld, meldt de arts de donor bij de NTS.

Wie regelt de donatieprocedure?

Nadat de donor is aangemeld schakelt de NTS de transplantatiecoördinator (TC) in. De TC komt naar het ziekenhuis van de donor, coördineert de donatieprocedure, zorgt voor onderzoeken om de kwaliteit van de organen te beoordelen, verzamelt alle gegevens van de donor, meldt de donor aan bij Eurotransplant en stelt het tijdschema op. Ook informeert de TC de nabestaanden over de procedure.

Na het aanbieden van een donor bij Eurotransplant zijn 4 tot 6 uur nodig voordat de uitname van organen kan starten. In die tijd vindt Eurotransplant geschikte ontvangers die naar het ziekenhuis gaan voor orgaantransplantatie.

Na toestemming, of in afwachting van toestemming voor donatie start het medisch personeel op de intensive care met de behandeling om de organen geschikt te houden voor transplantatie. Volgens de Wet op de orgaandonatie mogen voorbereidende medische handelingen worden verricht om de organen in het lichaam van de donor in optimale conditie te houden ter voorbereiding van de donoroperatie. Bij deze handelingen adviseert de TC.

Donoroperatie

De chirurg van het uitnameteam neemt organen uit in een operatiekamer van het donorziekenhuis. De donoroperatie duurt 3 tot 6 uur. Hierna keert het lichaam van de donor terug naar de intensive care of gaat naar het mortuarium, of als de familie dat wenst, naar huis om te worden opgebaard. Aansluitend kan weefseldonatie plaatsvinden en als dat nodig is obductie.

Organen die eenmaal uitgenomen zijn, kunnen maar korte tijd buiten het lichaam worden bewaard. Gaat het om hart en longen dan mag het gehele proces vanaf de uitname tot het moment van transplantatie niet langer duren dan 4 tot 6 uur. Voor een lever is maximaal 12 uur beschikbaar. De nieren van een donor kunnen veel langer buiten het lichaam blijven maar moeten liefst wel binnen 24 uur getransplanteerd worden.

Wat gebeurt er na uitname?

Eurotransplant wijst de organen toe aan de meest geschikte patiënten van de Europese wachtlijst. Enkele weken na de procedure informeert de TC hoe het met de ontvangers van de organen en de weefsels gaat en koppelt dit terug aan de nabestaanden en de professionals betrokken bij de procedure. Namen van ontvangers van organen of weefsels worden nooit bekend gemaakt. Ook de ontvanger van een orgaan of weefsel krijgt niet te horen wie de donor was.

Thomas Cherpanath en Hans van Lokhorst, medisch professional

‘De familie moet gemotiveerd zijn voor dit zware, maar ook mooie traject’

Op de intensive care van het AMC werkt een arts die specialist is in orgaandonatie. Hij voert bijvoorbeeld gesprekken met de familie van een potentiële orgaandonor. En hij maakt orgaandonatie bekender, zowel in zijn eigen ziekenhuis als bij collega’s in andere ziekenhuizen.

Lees over het werk van Thomas en Hans