Ga naar de inhoud

Ben jij al Donor? Ja - Nee

Afbeelding voor tijelijke vulling

Procedure weefseldonatie

Een weefseldonatieprocedure kan thuis opgestart worden, in een verzorgings- of verpleeghuis of in een ziekenhuis. Ook bij thuis opbaren is donatie van alle weefsels mogelijk. Na huiddonatie krijgt de donor wel speciale beschermende kleding aan. Dit gaat in overleg met de begrafenisondernemer.

Een speciaal uitnameteam neemt de weefsels uit. Gaat het om hoornvliezen, huid, bloedvaten en hartkleppen, dan gebeurt dit meestal in de obductiekamer of het mortuarium van een ziekenhuis of in het uitvaartcentrum. Bij bot-, kraakbeen- en peesweefsel moet uitname altijd plaatsvinden in een operatiekamer voor de steriliteit.

Weefseldonatie moet zorgvuldig gebeuren en kost daarom tijd. De totale tijd voor weefseldonatie vanaf het aanmelden van een donor kan variëren van 8 tot 28 uur. Toch loopt een begrafenis of crematie nooit vertraging op vanwege weefseldonatie.

Hoe start de arts een weefselprocedure?

Als een overledene medisch geschikt is voor weefseldonatie raadpleegt de (huis)arts via de NTS het Donorregister om na te gaan of en zo ja, welke keuze de overledene heeft laten vastleggen. Dit kan ook enkele uren voor het overlijden, als het om een verwacht overlijden gaat. Het Donorregister kan dag en nacht worden geraadpleegd.

Donatiegesprek na overlijden

De arts bespreekt de uitkomst van de raadpleging met de nabestaanden. Goede communicatie is op dat moment belangrijk, zodat naasten, wanneer de beslissing bij hen ligt, een weloverwogen keuze kunnen maken.

Donor aanmelden

Staat de persoon met toestemming geregistreerd of geven de naasten toestemming, dan meldt de arts de overledene aan als donor bij de NTS. Is de overledene ook orgaandonor? Dan is weefseldonatie ook mogelijk na afloop van de orgaandonatieprocedure.

Wat moet er verder geregeld worden?

Als de aanmeldend arts ervoor zorgt dat het lichaam van de overledene binnen 6 uur wordt gekoeld in het mortuarium, is er tot 24 uur na overlijden tijd voor de uitname van weefsels.

Is het lichaam niet binnen 6 uur gekoeld, dan moet de uit- of afname binnen 12 uur na overlijden plaatsvinden. Hartkleppen en bloedvaten komen dan niet meer in aanmerking.

Ter voorbereiding van donatie van de hoornvliezen dient het hoofd iets hoger gelegd te worden dan het lichaam.

Obductie en weefseldonatie

Donatie van hoornvliezen en huid kan plaatsvinden voor of na obductie. De uitname van hartkleppen en bloedvaten kan alleen plaatsvinden voor obductie. Donatie van bot-, kraakbeen- en peesweefsel vindt bij voorkeur plaats voor obductie, maar kan eventueel ook nog erna.

Wat gebeurt er na uitname?

Het bewerken, bewaren en aanbieden van weefsels gebeurt in weefselbanken. In tegenstelling tot organen zijn weefsels langere tijd houdbaar na uitname. Hoornvlies blijft bijvoorbeeld tot ongeveer 4 weken na donatie in optimale conditie, bot- en peesweefsel kunnen afhankelijk van de bewerking 3 tot 5 jaar bewaard blijven.

De laboratoria van weefselbanken voeren strenge kwaliteitscontroles uit. Alle weefselbanken zijn non-profit organisaties. Er mag dus geen winst worden gemaakt op gedoneerd lichaamsmateriaal

Ondanks de zorgvuldige screening vooraf komt het helaas voor dat weefsel na donatie wordt afgekeurd. Afkeuring kan het gevolg zijn van de kwaliteit van het donorweefsel, bacteriologische verontreiniging en de resultaten van de nadere medische screening.

Matchen en informeren nabestaanden

Het orgaancentrum benadert de behandelend arts van de potentiële ontvanger met het aanbod van het beschikbaar gekomen weefsel. De behandelend arts beslist om het weefsel wel of niet te accepteren. De naam van de ontvanger van weefsel wordt nooit bekend gemaakt. Ook de ontvanger van een weefsel krijgt niet te horen wie de donor was.

Bekijk over de stappen en de tijdsduur van een weefseldonatieprocedure onderstaand filmpje.

Meerkosten die uitvaartondernemers of mortuaria maken bij een weefseldonatieprocedure worden vergoed door de NTS, bekijk hiervoor de procedure en vergoedingen weefseldonatie (PDF).