COVID-19 vaccinatie voor hart- en longpatiënten

18 januari 2021. Het advies aan alle hart- en longpatiënten is om zich te laten vaccineren tegen COVID-19. Hieronder wordt ingegaan op de huidige stand van zaken met betrekking tot het vaccinatiebeleid, de risico's en de voordelen van vaccinatie voor zowel patiënten op de wachtlijst als transplantatiepatiënten. Deze informatie wordt zodra er meer bekend is gewijzigd. 

Kan ik ziek worden van het vaccin tegen corona?

De mRNA-vaccins, virusplatform-vaccins en subunit-vaccins bevatten geen levend (verzwakt) virus, dus er is geen risico op een vaccinvirus-infectie bij patiënten.
 

Welk vaccin moet ik nemen?

De mRNA vaccins (o.a. Pfizer-BioNTech en Moderna) zijn als eerste beschikbaar en hebben een  zeer hoge effectiviteit van ruim 90%. In de onderzoeken naar de effectiviteit van de vaccins waren geen patiënten met een gestoorde afweer opgenomen. Het is voor nu dan ook nog niet bekend in welke mate het coronavaccin bescherming biedt bij deze patiënten. 

Advies aan patiënten na hart- en/of longtransplantatie

  • Vaccinatie vanaf 3 maanden na transplantatie;
  • Bij gebruik methylprednsiolon (Solu-Medrol) wordt vaccinatie geadviseerd voor start of 1 maand na behandeling;
  • Bij gebruik ATG of rituximab wordt vaccinatie geadviseerd bij voorkeur voor start of na > 3 maanden na behandeling. Indien er sprake is van onderhoudsbehandeling is geen uitspraak over optimale timing mogelijk en bespreekt u dit met uw transplantatiearts;
  • Bij gebruik alemtuzumab wordt vaccinatie geadviseerd bij voorkeur voor start of na > 3-6 maanden na behandeling. Indien er sprake is van onderhoudsbehandeling is geen uitspraak over optimale timing mogelijk en bespreekt u dit met uw transplantatiearts.

Is het vaccin wel veilig?

Op basis van de huidige inzichten zijn de voordelen van vaccinatie met de huidige RNA vaccins van Pfizer en Moderna veel groter dan de mogelijke risico’s op bijwerkingen, mede ook gezien de huidige hoge kans op besmetting met het coronavirus en verhoogde kans op een ernstig beloop van COVID-19 bij transplantatiepatiënten.

Van de goedgekeurde vaccins (Pfizer Biotech en Moderna) wordt aangegeven dat deze ook veilig zijn voor de risicogroepen, zoals mensen met een chronische hart- of longziekte. Ook voor patiënten op de wachtlijst is het advies zich te laten vaccineren met een van de toegelaten vaccins. 

Ben ik dan wel beschermd na vaccinatie?

Omdat er nog onvoldoende gegevens zijn over de mate van bescherming tegen het coronavirus na vaccinatie bij patiënten die afweer onderdrukkende medicijnen gebruiken is het noodzakelijk om na vaccinatie de kans op besmetting met het coronavirus zo klein mogelijk te houden en u te houden aan de geldende regels omtrent voorkomen van besmetting met het coronavirus. Overleg bij twijfel met uw behandelend transplantatiearts.

Verander nooit uit eigen initiatief en zonder overleg met uw arts de afweer onderdrukkende medicatie!

Moet ik me ook laten vaccineren als ik corona heb gehad?

Laat u ook vaccineren als u volledig genezen bent van coronavirus infectie. Kom niet naar de poli als u in quarantaine zit voor mogelijke coronavirus infectie of nog klachten hebt passende bij het coronavirus. Overleg in dat geval met uw transplantatiearts. 

Moet ik het vaccin nemen als ik allergisch ben?

De Nederlandse Vereniging voor Allergologie en Klinische Immunologie (NVvAKI) adviseert dat patiënten met een ernstige of chronische allergie wel het Pfizer en Moderna vaccin mogen krijgen. Het aantal ernstige allergische reacties op vaccins in het verleden en op het Pfizer vaccin tijdens het onderzoek zijn zeldzaam. Patiënten met ernstige allergie voor voeding, insecten gif, of medicatie allergie kunnen wat betreft de NVvAKI veilig gevaccineerd worden met het Pfizer en Moderna vaccin. Patiënten die eerder een algehele allergische reactie hebben gehad na een vaccin, adviseren we eerst te overgelegen met een (huis)arts voordat het vaccin eventueel wordt toegediend. Een reactie in het verleden met verhoging, hoofdpijn of vermoeidheid of een pijnlijke gezwollen arm zijn normale bijwerkingen van vaccinaties en zijn geen reden om het vaccin niet te krijgen.

Moeten mijn directe contacten en huisgenoten ook gevaccineerd worden?

Of vaccinatie tegen corona asymptomatische of milde infecties voorkomt, zodat besmetting van corona beperkt kan worden, is nog onbekend. Daarom is onbekend of vaccinatie van huisgenoten en contacten in uw directe woonomgeving effect heeft op de afname van het infectierisico. Vanwege de schaarste aan vaccins wordt daarom nu geadviseerd de kwetsbare patiënten zelf als eerste bescherming tegen ziekte te bieden door vaccinatie.

Het advies om huisgenoten en contacten in uw directe woonomgeving te vaccineren van is gegeven en wordt momenteel nog beoordeeld door het RIVM. In de komende maanden komen alle volwassen contacten ook zonder risicofactoren en jonger dan 60 jaar in aanmerking voor vaccinatie en daarmee zal mogelijk het infectierisico voor mensen met een afweerstoornis afnemen.

Moet ik het vaccin nemen bij een verstoorde afweer na longtransplantatie?

De werkzaamheid, veiligheid en de immuunrespons van het vaccin zijn niet onderzocht bij personen met een verlaagde weerstand. Dit is ook niet onderzocht bij patiënten met medicatie die de afweer doen verminderen; de immunologische respons op het vaccin zou dan verminderd kunnen zijn. Hierover komt binnenkort een advies vanuit het RIVM en de Gezondheidsraad (lLCI richtlijn). Er is wel de voorkeur uitgesproken de effectieve mRNA-vaccins te gebruiken bij patiënten met gestoorde afweer vanwege de hogere effectiviteit bij ouderen en diverse subgroepen.

Waar en wanneer krijg ik mijn vaccin?

Op dit moment wordt er landelijk gewerkt aan de uitrol van de vaccinatie momenten, echter is dit aan veel verandering onderhevig, waardoor het momenteel niet duidelijk is wanneer u precies gevaccineerd zal worden. We verwachten dat dit in maart 2021 zal zijn. 
Waarschijnlijk zal dit via de GGD of huisarts gaat lopen, maar een definitieve beslissing is hier nog niet over genomen door het kabinet en RIVM.
 

Het coronavirus en adviezen voor transplantatiepatiënten