Ga naar de inhoud

Nierdonatie: cross-over donatie

Als directe donatie niet kan, bespreekt de nierspecialist of jullie mee kunnen doen aan het cross-over programma.

 

Cross-over met andere koppels

Bij cross-over donatie doe je als koppel mee aan het landelijk cross-over programma. Daarbij doneert de donor van koppel 1 aan de ontvanger van koppel 2. De donor van koppel 2 doneert aan de ontvanger van koppel 1. Dat kan ook met 3 of maximaal 4 koppels. 

Alle 8 transplantatieziekenhuizen in Nederland melden hun cross-over koppels aan bij de Nederlandse Transplantatie Stichting. Een computerprogramma zoekt elke 3 maanden naar koppels die bij elkaar passen. Soms is er pas na meerdere keren meedoen in het programma een ‘match’. Voor ongeveer 1 op 3 deelnemende patiënten wordt op die manier een transplantatie toch nog mogelijk.

Belangrijke verschillen met directe donatie

Er zijn 2 belangrijke verschillen tussen directe donatie en cross-over donatie: 

  • Bij cross-over bestaat de kans dat de donor in een ander transplantatieziekenhuis wordt geopereerd dan de oorspronkelijke ontvanger. Om te voorkomen dat de donornier moet reizen, vindt de operatie van de donor namelijk altijd plaats in het ziekenhuis van de patiënt waar de nier daadwerkelijk naartoe gaat. Jullie familieleden en vrienden moeten hun aandacht dus verdelen.
  • Cross-over donatie is anoniem. Dit betekent dat jullie de persoon die ‘jullie’ nier krijgt, niet zullen ontmoeten. Veel mensen die op deze manier een nier afstaan, vinden dat niet erg. Ook al is de donatie indirect, het voelt alsof zij hun nier direct aan ‘hun’ ontvanger geven.

Het traject kan langer duren

Het is goed om je te realiseren dat het hele traject langer kan duren dan bij directe donatie. De ‘matchrondes’ vinden 4 keer per jaar plaats. Het komt regelmatig voor dat er pas na meerdere keren meedoen een ‘match’ is, of dat het programma helemaal geen passend koppel vindt.   

A doneert dan aan de ontvanger van koppel B. De donor van koppel B doneert aan de ontvanger van koppel A.

 

Vrijwillig meedoen aan cross-over 

Koppels waarbij directe donatie wél mogelijk is, kunnen in sommige transplantatieziekenhuizen vrijwillig meedoen aan het cross-over programma. Mensen kiezen hiervoor omdat ze graag meerdere nierpatiënten willen helpen.

De vrijwillige donor geeft zijn nier dan aan de ontvanger van een koppel waarbij directe donatie niet mogelijk is. De donor van dit koppel 2 geeft zijn nier aan de ontvanger van koppel 1. Zo is er een extra kans op een niertransplantatie voor een koppel waarbij directe donatie niet kan.