Ga naar de inhoud

Hoe neem je een besluit over donatie bij leven?

Wat zeggen de ervaringsdeskundigen?

Icoon afbeelding voor video Medisch professionals over hoe je een goed besluit neemtIcoon afbeelding voor video Donor Clementine over het besluitIcoon afbeelding voor video Donor Jane en ontvanger Wendy over het besluitIcoon afbeelding voor video Donor Karel over het besluit

Denk jij erover om tijdens je leven een orgaan of een deel van een orgaan af te staan? Door een nier of een deel van je lever te doneren, kun je het leven van een patiënt redden. En ervoor zorgen dat hij of zij een beter leven krijgt. Dat is mooi en bijzonder. Maar het is nooit vanzelfsprekend. Je moet het echt zelf willen en een besluit nemen waar je goed over hebt nagedacht. Ook goed om rekening mee te houden: als je een (deel) van een orgaan afstaat aan een familielid of iemand anders die je goed kent, kan dat gevolgen hebben voor jullie relatie.

Een ingrijpende gebeurtenis 

Bij het doneren van een orgaan bij leven komt heel wat kijken. Je wordt geopereerd en dat brengt altijd risico’s met zich mee. Ook heb je tijd nodig hebt om te herstellen. Je kunt een tijdje niet werken en moet bijvoorbeeld opvang regelen voor je kinderen. En dat kost geld. Bij kosten en vergoedingen lees je welke kosten je vergoed kunt krijgen.

Zo neem je een goed besluit

Je voelt je sterker als je weet dat je goed hebt nagedacht over je beslissing. Dat doe je bijvoorbeeld door:

  • de informatie op deze website te lezen
  • een afspraak te maken voor een informatief gesprek met een coördinator donatie bij leven in een transplantatieziekenhuis
  • de filmpjes op deze website te bekijken en de verhalen van donoren en ontvangers te lezen
  • je plan te bespreken met mensen in je omgeving. Zij kunnen een grote steun voor je zijn tijdens het hele traject - zowel praktisch als emotioneel
  • een donor die het allemaal al heeft meegemaakt naar zijn ervaringen te vragen. Je ziekenhuis kan je hiermee helpen. Vraag het aan de coördinator donatie bij leven of de maatschappelijk werker. Maar je kunt ook in contact komen met een donor via de Stichting Nierdonoren of de Nierpatiënten Vereniging Nederland of Nederlandse Leverpatiënten Vereniging.

Je kunt je besluit op elk moment veranderen 

Je kunt je besluit om een nier of deel van je lever af te staan op elk moment weer veranderen. Dat kan ook nog vlak voor de operatie. Tijdens de periode van voorbereiding op de operatie kun je je twijfels bespreken met de medisch maatschappelijk werker van het transplantatieziekenhuis. 

Je kunt ook altijd met al je vragen terecht bij de contactpersoon van het team dat jou behandelt. Wie jouw contactpersoon is, hoor je aan het begin van je traject. Besluit je om toch niet te doneren? Dan is het natuurlijk moeilijk om dit aan de ontvanger te vertellen. Het transplantatieziekenhuis kan je hiermee helpen. 

Voor- en nadelen donatie bij leven 

Donatie bij leven heeft voor de ontvanger over het algemeen een aantal belangrijke voordelen boven donatie na overlijden. 

Voordelen donatie bij leven

  • Een orgaan van een levende donor gaat meestal langer mee: vanaf het moment van transplantatie gemiddeld 15 tot 20 jaar. Een nier van een overleden donor gaat gemiddeld 10 jaar mee. 
  • Mensen met een nier of deel van lever van een levende donor leven gemiddeld langer.
  • Een transplantatie met een nier of een deel van de lever van een levende donor is een geplande operatie, waarbij de donor en de ontvanger in een zo goed mogelijke conditie zijn en het orgaan niet hoeft te reizen. Daardoor werkt de nieuwe nier of deel van de lever meestal meteen. Bij een transplantatie met een orgaan van een overleden donor kan het zijn dat het even duurt voordat de nier of lever werkt. 
  • De ontvanger kan eerder worden geholpen. Want de patiënt die een nier of deel van de lever van een levende donor krijgt, hoeft niet meer op de wachtlijst te staan. Dat maakt ook de wachttijd korter van patiënten die zelf geen levende donor hebben
  • Door een nier te doneren geef je een patiënt en de mensen om hem heen een beter leven. Dat geeft een goed gevoel. Is de ontvanger je partner of een gezinslid? Ook jouw leven en dat van je gezin worden weer ‘normaler’ als hij na de donatie weer veel meer kan.   

Nadelen donatie bij leven

  • Je moet een operatie ondergaan en aan elke operatie zijn risico’s verbonden.
  • Herstellen kost tijd: wie helpt in huis of vangt bijvoorbeeld de kinderen op? 
  • Als donor maak je soms kosten; je kunt hiervoor een vergoeding aanvragen.
  • Je relatie met de ontvanger kan veranderen.
  • Je wordt uitgebreid onderzocht: er kunnen medische problemen worden ontdekt waarvan je anders niet had geweten. Of misschien niet had willen weten.
  • 10 tot 15% van de ontvangers heeft ondanks deze medicatie toch last van afstotingsverschijnselen. Zowel voor de ontvanger als de donor kan dat emotioneel ingrijpend zijn. Deze afstotingsreacties zijn te behandelen, maar soms kan het zijn dat de lever of nier niet werkt bij de ontvanger.