Ga naar de inhoud

Leven met 1 nier

Met 1 gezonde nier kun je prima leven. De overgebleven nier neemt het werk van de weggehaalde nier voor een deel over. Je totale nierfunctie is daarmee zo’n 65 tot 75% van de uitgangssituatie, toen je nog 2 nieren had. Dat is ruim voldoende.

De meeste mensen die een nier hebben afgestaan, merken dan ook geen enkel verschil met toen ze nog 2 nieren hadden. Je kunt sporten en reizen en hoeft geen medicijnen te nemen of een dieet te volgen omdat je een nier hebt gedoneerd.

Wel is het belangrijk dat je genoeg drinkt, gezond leeft en niet rookt. Ook is het beter om geen pijnstillers met ontstekingsremmer te slikken. Die kunnen de overgebleven nier beschadigen.

Arts maakt inschatting van je risico op nierziekte

Als je een nier afstaat, is het belangrijk dat de overgebleven nier gezond blijft. Daarom maakt de nierspecialist in het uitgebreide onderzoek vóór de donatie een inschatting van jouw persoonlijk risico op nierfalen.

Alleen als je nieren goed werken en je verder gezond genoeg bent, mag je een nier afstaan. Hiermee worden zoveel mogelijk risico’s op problemen met jouw gezondheid uitgesloten. Toch kan een specialist nooit met zekerheid zeggen dat je in de toekomst geen nierziekte krijgt.

Hoe gezond blijf je in de toekomst?

Er zijn onderzoeken gedaan naar de gezondheid op langere termijn van mensen die een nier gedoneerd hebben. Uit sommige van deze onderzoeken blijkt dat nierdonoren niet meer risico lopen op het ontstaan van een nierziekte dan een gemiddelde persoon. Deze vergelijking is misschien niet helemaal eerlijk, omdat iemand die een nier doneert vaak gezonder is dan een gemiddelde persoon. Daarom is het beter om nierdonoren te vergelijken met mensen die net zo gezond zijn.

Onderzoeken die op deze manier zijn uitgevoerd, laten zien dat de kans op nierfalen - de kans dat de nieren minder goed gaan werken of niet meer werken -  na donatie misschien iets groter wordt. In een studie in de Verenigde Staten naar de kans op nierfalen binnen 15 jaar na donatie werd deze kans op 1 op 400 tot 1 op 200 geschat.

Het is hierbij niet zeker of dit extra risico door de donatie komt. Het kan ook zo zijn dat donoren die een nier afstaan aan een familielid met nierziekte zelf ook een iets grotere erfelijke aanleg hebben voor nierproblemen.

Jongeren iets hoger risico

Jongeren kunnen een iets hoger risico hebben op gezondheidsproblemen op de langere termijn dan ouderen. Dat heeft te maken met hun langere levensverwachting. Van jonge mensen weet je immers nog niet wie gezond ouder wordt en wie een ziekte ontwikkelt die schade aan de nieren kan veroorzaken.

Zwanger worden?

Je kunt gewoon zwanger worden met 1 nier. Vrouwelijke nierdonoren hebben wel meer kans op een hoge bloeddruk tijdens hun zwangerschap. Of op een zwangerschapsvergiftiging.

Wil je nog zwanger worden? Vertel dit dan bij je eerste gesprek. De arts kan met je bespreken waar je rekening mee moet houden. De kans om zwanger te worden verandert niet als je een nier aan een ander geeft.

Laat je elk jaar controleren

Nadat je een nier hebt afgestaan, is het belangrijk om je elk jaar te laten controleren. Een eventuele beginnende nierziekte of een ziekte die schade aan de nieren kan veroorzaken (zoals diabetes en hoge bloeddruk) kan dan vroeg ontdekt en behandeld worden.

De jaarlijkse controle wordt bij voorkeur uitgevoerd in het transplantatieziekenhuis, maar het kan ook in een ziekenhuis dichterbij of bij de huisarts. De kosten ervoor hoef je niet zelf te betalen en vallen buiten je eigen risico.

Jij krijgt voorrang op de wachtlijst

Als jij nierproblemen krijgt en een nieuwe nier nodig hebt, krijg je voorrang op de wachtlijst voor een nier van een overleden donor. Net als voor ieder ander geldt dat je alleen op de wachtlijst komt als uit onderzoeken blijkt dat een transplantatie een goede kans van slagen heeft.

Een familielid krijgt geen voorrang

Komt nierziekte in je familie voor? Dan is het belangrijk dat je je goed realiseert dat je maar 1 keer een nier kunt doneren. En dat je dus goed moet nadenken over op welk moment en aan wie je een nier wilt afstaan.