Ga naar de inhoud

Orgaan- en weefseldonatie na euthanasie

Als je voor donatie na euthanasie kiest, doe je dat omdat je onbekende anderen wilt helpen. Een indrukwekkend besluit dat groot respect verdient. Voor jou en jouw familie kan donatie ook betekenis geven aan het zelfgekozen levenseinde, of daar troost bij bieden. Maar het is geen makkelijke keuze.

Bij euthanasie heb je tijd om afscheid te nemen van dierbaren. Het afscheidsproces doe je op je eigen manier en in je eigen tempo. Het doneren van organen na euthanasie heeft gevolgen voor dit proces. Je kunt niet thuis overlijden en moet voor de euthanasie nog onderzoeken ondergaan. Dat kan belastend zijn voor jou en je familie. Het is dan ook belangrijk dat je een goede afweging maakt en kijkt of de gevolgen passen bij jouw manier van afscheid nemen. Je mag op elk moment het verzoek om orgaan- en weefseldonatie intrekken.

Welke organen en weefsels kun je doneren na euthanasie?

Organen die na euthanasie geschikt zijn voor transplantatie zijn de nieren, longen, lever en alvleesklier. Donatie van het hart is na euthanasie (nog) niet mogelijk. Weefsels die voor donatie in aanmerking komen zijn oogweefsel, huid, hartkleppen, bepaalde bloedvaten en bot- en peesweefsel.

Voorwaarden voor donatie na euthanasie

Orgaandonatie na euthanasie kan tot en met ongeveer 75 jaar. Voor weefseldonatie mag je niet ouder dan 86 jaar zijn. Of donatie mogelijk is, hangt af van je medische conditie, de conditie van je organen en weefsels en welke ziekte je hebt. Je huisarts kan meer vertellen over de voorwaarden waaraan je moet voldoen om te doneren na euthanasie.

Wat zijn de gevolgen als je donor wilt zijn na euthanasie?

​De keuze om organen te doneren na euthanasie heeft meer gevolgen dan als je weefsels doneert. Zo is er altijd uitgebreid bloed- en urineonderzoek nodig om te bepalen of organen geschikt zijn voor transplantatie. Dit kan thuis gebeuren. Soms is er aanvullend onderzoek nodig. Dat gebeurt in de dagen voorafgaand aan de euthanasie en betekent een extra gang naar het ziekenhuis. Je bepaalt zelf of je dit aankan. Als de belasting van dit vooronderzoek te groot is, kan dit betekenen dat sommige organen uitgesloten worden van donatie. Ook kan uit het vooronderzoek blijken dat niet alle organen geschikt zijn voor transplantatie. Voor weefseldonatie is geen onderzoek voorafgaand aan euthanasie nodig.

Bij weefseldonatie kun je thuis overlijden, bij orgaandonatie is het helaas niet mogelijk om thuis te overlijden. Orgaandonatie na euthanasie vindt altijd plaats in een ziekenhuis: artsen moeten de organen namelijk binnen korte tijd na overlijden uitnemen. Dat betekent dat je voor de euthanasie naar het ziekenhuis vervoerd moet worden. Weefseluitname vindt na overlijden plaats in het mortuarium, ziekenhuis of uitvaartcentrum.

Wat betekent het voor jouw familie als je doneert na euthanasie?

De arts betrekt de familie in de gesprekken over donatie na euthanasie. Dit is heel belangrijk omdat de familie zich dan goed kan voorbereiden. Zo is overlijden thuis niet mogelijk als je orgaandonor bent en moet je rekening houden met het nemen van het laatste afscheid in een ziekenhuisomgeving. Ook moet de familie bij orgaandonatie na euthanasie binnen  vijf minuten na het overlijden afscheid nemen, dit omdat de donoroperatie direct na het intreden van de dood moet plaatsvinden. Je kan na de donoroperatie wel opgebaard worden. De begrafenis of crematie wordt niet uitgesteld.

Soms kunnen uiteindelijk niet alle weefsels of organen getransplanteerd worden. De arts kan dit pas na het overlijden met zekerheid beoordelen.

Als familie wil weten of de transplantatie van de organen geslaagd is, horen ze dit via de huisarts of de transplantatiecoördinator. Soms wil een ontvanger nabestaanden via een brief te bedanken. De familie krijgt zo’n brief alleen als ze hebben aangegeven dat ze ‘anonieme’ bedankbrieven van ontvangers willen ontvangen.

Hoe meld je jouw wens voor donatie?

Heb je vragen over orgaan- en/of weefseldonatie na euthanasie of overweeg je een donatieverzoek? Dan kun je bij je (huis)arts terecht, of bij de arts die je begeleidt bij de euthanasieaanvraag. Als de procedure voor de goedkeuring van de euthanasieaanvraag is beoordeeld en afgerond, kan je officieel een verzoek tot donatie bij je huisarts indienen. Kijk voor meer informatie op de richtlijnen voor donatie na euthanasie pagina 13.

Richtlijn voor huisartsen

Ben je (huis)arts en wil je meer informatie over dit onderwerp? Of heb je een patiënt met een verzoek voor orgaan- en of weefseldonatie na euthanasie? Bekijk dan de richtlijn Orgaandonatie na euthanasie.

De richtlijn is te downloaden in twee delen. Deel 1 bevat instructies voor de praktijk, deel 2 gaat over de verantwoording voor de gemaakte keuzes. Heeft u vragen naar aanleiding van een verzoek van een patiënt dan kunt u terecht bij een dienstdoende transplantatiecoördinator via de Nederlandse Transplantatie Stichting 071-5795795.