Ga naar de inhoud

registreer je direct donorregister.nl

Orgaan- en weefseldonatie na euthanasie

Orgaandonatie na euthanasie, kan dat? Het is de laatste jaren in Nederland al een aantal maal voorgekomen. Er is een speciale richtlijn voor orgaandonatie na euthanasie. 

Patiënten die ondraaglijk lijden en om die reden om euthanasie vragen, willen anderen helpen door na hun overlijden organen te doneren. Een indrukwekkend gebaar dat veel bewondering verdient. Maar het is ook belangrijk dat artsen een dergelijk verzoek zorgvuldig bekijken. 

Weefseldonatie na euthanasie is eenvoudig

Weefseldonatie na euthanasie is mogelijk. Dit is relatief eenvoudig. Na overlijden beoordeelt een arts of een overledene daadwerkelijk donor kan zijn. De procedure voor weefseldonatie na euthanasie verloopt zoals bij elk ander overlijden. 

Orgaandonatie na euthanasie kan alleen in het ziekenhuis  

Euthanasie gebeurt meestal thuis. Bij orgaandonatie na euthanasie kan dat niet. Orgaandonatie vindt altijd plaats in een ziekenhuis: artsen moeten de organen immers binnen korte tijd na overlijden uitnemen. Dat betekent dat de patiënt speciaal voor de euthanasie naar het ziekenhuis vervoerd moet worden.

Omdat de donoroperatie direct na het intreden van de dood start is er na de euthanasie maar kort tijd voor familie om afscheid te nemen van de overledene. Na de donoroperatie kunnen nabestaanden wél uitgebreid afscheid nemen. Iemand die organen doneert, kan gewoon opgebaard worden en de begrafenis of crematie hoeft niet uitgesteld te worden.

Orgaandonatie na euthanasie kan tot en met ongeveer 75 jaar. Of donatie mogelijk is, hangt af van de medische conditie, de conditie van de organen en de ziekte van de patiënt. Ongeveer driekwart van de euthanasieverzoeken komt van mensen die kanker hebben. Voor deze patiënten is orgaandonatie meestal niet mogelijk. 

Wanneer iemand na euthanasie organen wil doneren onderzoekt een arts welke organen eventueel geschikt zijn. In principe kunnen na euthanasie de volgende organen gedoneerd worden: nieren, longen, lever en alvleesklier. Donatie van het hart is niet mogelijk omdat de euthanasie leidt tot een hartstilstand.

Welke stappen moet een arts volgen bij euthanasie?

​Een patiënt die overweegt om te doneren na euthanasie kan het beste contact opnemen met de eigen (huis)arts. Deze geeft uitleg over de mogelijkheden en begeleidt de patiënt en zijn familie.

Zorgvuldigheid staat voorop. De arts die de patiënt begeleidt moet ten eerste zelf goed afwegen of hij (of zij) kan en wil helpen bij het uitvoeren van de euthanasie. Zo ja, dan moet hij zich vervolgens houden aan de Euthanasiewet, oftewel de Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding (WTL). Volgens deze wet moet de behandelend arts een andere onafhankelijke SCEN-arts inschakelen om te beoordelen of hij zich zorgvuldig aan de wet houdt. SCEN staat voor Steun en Consultatie bij Euthanasie in Nederland.

Pas nadat de SCEN-procedure is afgerond, kan de patiënt een officieel verzoek tot donatie doen. Het is wel mogelijk om voor die tijd al informatie in te winnen over medische geschiktheid voor donatie. 

Welke onderzoeken zijn er nodig?

Om de medische geschiktheid te beoordelen, zijn er enkele onderzoeken nodig. Deze vinden thuis en/of in het ziekenhuis plaats. Uiteraard komt de wens om te doneren uitgebreid aan bod. Belangrijk is dat de patiënt wilsbekwaam is en zich goed realiseert wat het verzoek inhoudt. Hij of zij mag op elk moment het verzoek om donatie intrekken.

Als donatie mogelijk is, dan bepalen arts en patiënt samen een moment waarop eerst de euthanasie plaatsvindt en vervolgens de donoroperatie. Er zijn uiteraard voor de donor en zijn familie geen kosten verbonden aan de donatie.

Meer informatie voor patiënten

Ben je patiënt en heb je vragen over orgaandonatie na euthanasie of overweeg je een donatieverzoek? Dan kun je bij je (huis)arts terecht, of bij de arts die je begeleidt bij de euthanasieaanvraag. Bekijk ook de informatie voor patiënten. Deze vind je op pagina 13 van deel 1 van de richtlijn orgaandonatie na euthanasie.

Richtlijn voor huisartsen

Ben je (huis)arts en wil je meer informatie over dit onderwerp? Of heb je een patiënt met een verzoek voor orgaandonatie na euthanasie? Bekijk dan de richtlijn Orgaandonatie na euthanasie.

De richtlijn is te downloaden in twee delen. Deel 1 bevat instructies voor de praktijk, deel 2 gaat over de verantwoording voor de gemaakte keuzes.