Vraag en antwoord - opstarten weefseldonatie

De NTS heeft op donderdag 23 april de donoraanname weer opengesteld voor oogweefseldonatie bij overledenen die alleen weefsel doneren. 

Wat zijn de actuele ontwikkelingen rond weefseldonatie?

De NTS gaat door met het uitnemen van oogweefsel en hartkleppen bij gecombineerde orgaan- en weefseldonoren.

De belangrijkste reden om weer weefseldonoren aan te nemen is een dreigend tekort aan oogweefsel voor spoedtransplantaties. Daarnaast start de reguliere zorg weer op, waardoor de vraag naar weefsel op korte termijn toeneemt.

Ten slotte beschikt de NTS sinds 20 april over de mogelijkheid om postmortaal afgenomen swabs van overleden donoren door Sanquin te laten testen op COVID-19. Net als bij orgaandonatie is een bewezen of vermoede COVID-19-infectie een contra-indicatie voor de weefsels.

Wanneer is uitname van de andere weefsels weer mogelijk?

Ook voor de overige weefsels neemt de voorraad af en de vraag naar weefsel toe. De komende periode onderzoekt de NTS de mogelijkheden om op korte termijn te starten met de uitname van de overige weefsels. Deze actuele informatie zal steeds te vinden zijn op de NTS website. Daarnaast worden de regionaal teamleiders over belangrijke wijzigingen op de hoogte gebracht.

Onder welke omstandigheden is weefseldonatie mogelijk?

  • Weefseldonatie is uitvoerbaar als aan de volgende criteria wordt voldaan:
  • Het ziekenhuis beschikt over afdelingen waar patiënten niet in contact komen met COVID-patiënten.
  • Het voor externe partijen (WUON) is toegestaan om het ziekenhuis en/of het mortuarium te betreden.
  • Het heeft daarnaast de voorkeur dat het mortuarium over een aparte ruimte (bijvoorbeeld een obductieruimte) beschikt om de uitname te kunnen uitvoeren en dat in het mortuarium extra maatregelen worden genomen bij de behandeling van overleden COVID-patiënten, zoals bodybags, extra schoonmaak en desinfectie.

Op dit moment neemt WUON bij elke geaccepteerde donor vooraf contact op met het betreffende mortuarium om navraag te doen naar de omstandigheden. We proberen de komende periode verder in beeld te brengen in welke ziekenhuizen we terecht kunnen voor de uitname.

Hoe verloopt het testen op COVID-19?

Om te bepalen of er risico is op infectie zullen er bij de donoraanname een aantal extra vragen gesteld worden aan de aanmeldend arts. Het gaat dan om het uitvragen van symptomen, mogelijk contact met COVID-19-patiënten en informatie over reeds afgenomen tests. Als de aanmelding is afgerond en de overledene is geaccepteerd voor donatie sturen we de uitname-organisatie WUON op pad.

De uitnameteams nemen materiaal uit neus en keel af voor de test. Deze tests worden na uitname ingezet bij Sanquin. Omdat tijdens de telefonisch aanname al wordt gescreend op het risico op COVID-19 is de verwachting dat het aantal positieve testen zeer beperkt zal zijn.

Wat gebeurt er bij een positieve uitslag van de COVID-test?

SARS-COV-2 valt onder groep A van de meldingsplichtige infectieziekten. Een positieve uitslag wordt door de NTS verplicht gemeld aan de GGD. Daarnaast worden de aanmeldend arts en de huisarts van de overledene op de hoogte gebracht. De uitslag is ongeveer 3 tot 7 dagen na uitname bekend.

De test en de afname van materiaal bij de donor vallen onder de voorbereidende handelingen voor donatie. Er hoeft dus geen expliciete toestemming aan nabestaanden te worden gevraagd om de test uit te voeren.

Voor de nabestaanden kan een positieve uitslag wel tot gevolg hebben dat er een contactonderzoek wordt ingesteld door de GGD en thuisisolatie wordt opgelegd. De NTS schrijft niet voor aan aanmeldend artsen dat ze de mogelijke gevolgen met de nabestaanden bespreken. We kiezen hiervoor omdat we dit voor de overige infectieziekten (bijvoorbeeld HIV) ook niet vragen aan de arts. Daarnaast achten we de kans op een positieve uitslag klein.

De orgaancentrummedewerkers geven bij elke raadpleging aan dat er een COVID-19 test wordt uitgevoerd en dat bij een positieve uitslag de GGD op de hoogte wordt gebracht door de NTS. We laten het aan de aanmeldend arts of hij/zij dit vervolgens bespreekt met de nabestaanden.

Hoe blijf ik op de hoogte van het donoraannamebeleid?

Het donoraannamebeleid wordt regelmatig geëvalueerd en aangepast op basis van de actuele omstandigheden. Op de website van de NTS vindt u het actuele beleid en achtergrondinformatie over weefseldonatie en COVID-19. Belangrijke wijzigingen worden via de regionaal teamleiders aan de regio gecommuniceerd.

Waar kan ik terecht met vragen?

Heb je acuut antwoord nodig op uwvraag? Bel het orgaancentrum op 071-5795795. Voor verdere informatie kunt u terecht bij Robin van Eechoud of Mirjam Bastian mailen, via r.vaneechoud@transplantatiestichting.nl of m.bastian@transplantatiestichting.nl.