Richtlijn COVID-19: Vervoer organen binnen en buitenland

  • Auteur(s): Danielle Mol en Mirjam Martens Beleidsmedewerkers B&O.
  • Gericht aan: ODC-ers, supervisoren, LORUT, LOTTO, Witte Kruis Transplant, Medical Transport Nijmegen, ASL en ACE
  • Afgestemd met: Vervoerders, KNV, ministerie VWS, RTL, SV, LOTTO en LORUT
  • Status: Deze richtlijn wordt regelmatig gecontroleerd. Laatst bijgewerkt: 11-11-2022

Samenvatting

Uitgangspunt

  • Binnenlandse en Internationale uitwisseling van organen moet geborgd blijven

Transport binnen Nederland over de weg (ZUT en thoracaal):

  • Veiligheidsrichtlijnen (handen desinfecteren

Reizen binnen Nederland door de lucht (thoracaal):

  • Veiligheidsrichtlijnen (klachtenvrij, handen desinfecteren

Reizen van Nederland naar ander ET-land via weg en lucht (abdominaal en thoracaal):

Sinds 1 juli 2021 is het Digitaal Corona Certificaat (DCC) in Europa ingevoerd. Men kan van de internationale QR-code gebruik maken om te reizen binnen Europa. Niet alle landen vragen hier om. Wij raden aan om deze QR-code paraat te hebben.

  • De specifieke informatie staat onder de reisbeperkingen ET-landen 

Alternatieven vervoer abdominale organen vanuit buitenland bij beperkingen luchtverkeer

A Wegverkeer mogelijk met afwijkende km limiet

B Grensoverdracht mogelijk via ET met buitenlandse vervoerders

Reizen van buitenlandse teams naar Nederland (thoracaal)

  • Buitenlandse teams uit oranje en rode gebieden worden uitgezonderd van 10 dagen quarantaine bij binnenkomst in Nederland.
  • Zo tijdig mogelijk aanvragen van charters.

Wijzigingen t.o.v. vorige versie:

Reizen vanuit Nederland naar ander ET-land via weg/lucht (thoracaal/abdominaal)

Men kan van de internationale QR-code gebruik maken om te reizen binnen Europa. Wij raden aan om deze QR-code paraat te hebben.

  • De specifieke informatie staat onder de reisbeperkingen ET-landen

Reizen van binnen- en buitenlandse teams binnen Nederland (ZUT en thoracaal)

  • Nederland heeft veel beperkingen opgeheven dat is echter niet het geval in het buitenland!
  • Huidige advies:
    • Men betracht handhygiëne en de voertuigen worden van binnen gereinigd na iedere rit.
    • De beperking tot maximaal 4 personen is niet verplicht, maar nog steeds wenselijk.

Aanleiding

We hebben nog steeds te maken met besmettingen van COVID-19. We bespreken de geldende COVID-maatregelen regelmatig met alle ET-landen. Zo kunnen we samen de internationale logistiek borgen. Door het beschikbaar zijn van het Digitaal Corona Certificaat (DCC) en de vrij hoge vaccinatiegraad hoeven medische professionals geen problemen te verwachten. Er wordt overal ingezet op boosters en een 2G of 3G beleid gevoerd met aanvullende voorwaarden. Daarom worden alle reisbewegingen, over de weg en door de lucht, zowel binnen Nederland als van en naar het buitenland in deze update meegenomen.

Uitgangspunten

Er zijn geen wijzigingen voor het reizen van teams binnen Nederland. Dit betekent dat chauffeurs en teams in geheel Nederland ingezet kunnen worden. De Internationale uitwisseling van organen moet door blijven gaan, zie EU-richtlijn.

De logistiek is gebaseerd op het zeer zorgvuldige screenings- en selectiebeleid in Nederland. Potentiële donoren worden getest op COVID en procedures vinden alleen doorgang als de test negatief is. We hebben recent het beleid verruimd met zwak positieve donoren, zie richtlijn Richtlijn Zwak-positieve donoren. Tijdens SARS-CoV-2/COVID-19. Aangezien een donor altijd endotracheaal geïntubeerd zal zijn met een gesloten beademingssysteem met filter, is de kans op overdracht van eventueel SARS-CoV-2 van donor op anderen gering. Het risico voor het team is minimaal. De chauffeur wacht nog steeds buiten het ziekenhuis, zoveel mogelijk bij de auto, met uitzondering van de coördinerende chauffeur.

Transport binnen Nederland over de weg (ZUT en thoracaal)

Transport binnen Nederland is ingericht volgens het COVID-beleid van de sector. Het Koninklijk Nederlands Vervoer (KNV) heeft samen met het RIVM en de vakbonden FNV en CNV Corona richtlijnen opgesteld voor zorgvervoer en taxivervoer. Wij volgen deze richtlijnen. Het advies betreft het desinfecteren van de handen alvorens in het voertuig plaats te nemen. De contactpunten in het voertuig (denk aan deurgreep, armleuning, veiligheidsgordel en handgreep) worden extra schoongemaakt. Tijdens elke rit, en tussen ritten door, wordt er in het voertuig zoveel mogelijk geventileerd. We houden afstand.

Er geldt formeel geen maximering van de bezetting in het voertuig meer. Wel limiteren we het aantal passagiers tot maximaal 5 per voertuig. Voor chauffeurs geldt, net als voor overige disciplines: bij klachten die lijken op COVID wordt de chauffeur niet ingezet. De RIVM-richtlijnen worden hierin gevolgd.

Transport binnen Nederland door de lucht (thoracaal)

Voor Chartervluchten zijn de volgende maatregelen van toepassing: Het gebruik van mondkapjes wordt nog steeds geadviseerd, men houdt indien mogelijk afstand en desinfecteert de handen. Voor de piloten en crew geldt: bij klachten die lijken op COVID wordt men niet ingezet. De RIVM-richtlijnen worden hierin gevolgd. Voor het thoracale team gelden dezelfde richtlijnen. Er kan gevraagd worden een gezondheidsverklaring in te vullen.  

Reizen vanuit Nederland naar ander ET land via weg/lucht (thoracaal/abdominaal)

Als Nederland een orgaanaanbod accepteert in het buitenland, is het volgens het Nederlandse beleid toegestaan om af te reizen naar het buitenland. Alle teams volgen het testbeleid voor zorgmedewerkers zoals geformuleerd door de FMS of het lokaal “protocol COVID-19“ van het ziekenhuis waar de medewerker in dienst is. Uiteraard moet er sprake zijn van een veilige situatie, zodat team, bemanning vliegtuig en chauffeur niet aan een onacceptabel risico worden blootgesteld.

Wat betekent dit in de praktijk?
Er komt een aanbod uit het buitenland en in het kader van COVID-reisbeperkingen wordt gecontroleerd of er reisbeperkingen voor Nederlanders zijn in het land waar het donorziekenhuis zich bevindt.

Reisbeperkingen in ET landen

Reisbeperkingen worden opgelegd door het betreffende land. Vaak gelden voor artsen en zorgpersoneel uitzonderingen. Zodra wij via Eurotransplant informatie ontvangen, communiceren wij dat. Sinds 1 juli 2021 is het Digitaal Corona Certificaat (DCC) in Europa ingevoerd. Men kan van de internationale QR-code gebruik maken om te reizen binnen Europa. Let op: De nationale optie is vervallen. Wij raden aan om deze QR-code paraat te hebben. Voor aanbod uit landen buiten ET graag de aanvullende landinformatie uitvragen bij de lokale orgaan donatiecoördinator en via de website van het betreffende land. De onderstaande richtlijnen zijn op 30 maart 2022 bekend:

België: uitzondering voor zorgprofessionals, zij mogen altijd vrij in- en uit reizen.

  • Actuele stand van zaken in België raadplegen via diplomatie Belgie
  • De thoracale teams worden uitgezonderd van verdere restricties, FFP2 maskers zijn in de ziekenhuizen en in het vervoer verplicht. Een bewijs van vaccinatie, herstelbewijs of negatieve PCR test worden gevraagd (QR-code)

Duitsland: Vrij zijn van symptomen en het dragen van FFP2 masker. Een chauffeur hoeft geen PCR test te overleggen bij het transport van nieren naar een centrum in Duitsland. De chauffeur verblijft immers < 72 uur in Duitsland. Wel wordt gevraagd een FFP2 masker te dragen bij overdracht van het orgaan. Er is alleen sprake van een kortdurend contact en afstand kan geborgd worden. De procurement teams en crew van chartervluchten zijn verplicht:

Let op! Er zijn ook ziekenhuizen die een ander beleid voeren namelijk 2G of 2G+, wellicht dat er schriftelijk bewijs nodig is ter aanvulling op de QR-code. De coördinator van DSO graag raadplegen. De informatie zoals nu bekend:

  • 2G: gevaccineerd of hersteld van een Covid infectie
  • 2G+: gevaccineerd of hersteld van een Covid infectie met een negatieve test (PCR of antigeen)

Teams worden aangeraden het Transport necessity form in te vullen

Hongarije: Invullen van verklaring via speciaal formulier (Teams kanaal ODC), met eigen verklaring vesturen naar coordinator@ovsz.hu.

  • Dragen van FFP2 masker in voertuig en ziekenhuis verplicht.
  • Vaccinatiebewijs of negatieve PCR test niet ouder dan 48 uur.

Oostenrijk: Teams moeten kunnen aantonen dat zij voor medische redenen het land bezoeken hiervoor kan het ET-formulier gebruikt worden.

Voor Oostenrijk gelden de volgende regels:

Explantatie teams hebben toegang tot ziekenhuizen in Oostenrijk met een zogenoemd 2,5 G-certificaat. Dat betekent:

  1. Vaccinatiebewijs – 270 tot 360 dagen geldigheid: zie toelichting of
  2. Herstelbewijs - maximaal 6 maanden geldig of
  3. Testbewijs - negatieve PCR test max 48 uur oud.

 Ad A:

Na toedienen 1 vaccinatie:

  • Na toedienen van 1 vaccinatie (EMA goedgekeurd vaccin) is de geldigheid 270 dagen.
  • De geldigheid gaat in vanaf de 22e dag na vaccinatie.

Na toedienen 2 vaccinaties:

  • Na toedienen van de 2e vaccinatie (EMA goedgekeurd vaccin) is het vaccinatiecertificaat 360 dagen geldig.
  • Vanaf 6 december wordt de geldigheid van het vaccincertificaat teruggebracht naar 270 dagen.
  • Er moet minimaal 14 dagen tussen de 2 vaccinatiemomenten zijn.

Vaccinatie van herstelden:

  • Vaccinatie na herstel van COVID geeft een vaccinatiecertificaat dat 360 dagen geldig is direct na eerste vaccinatie.
  • Vanaf 6 december wordt de geldigheid van het vaccincertificaat teruggebracht naar 270 dagen.
  • Alleen geldig met positief COVID-testbewijs (PCR) van tenminste 21 dagen voor de vaccinatie dan wel een positieve antistoffentest niet ouder dan dag van vaccinatie.

Booster vaccinatie:

  • Na de booster vaccinatie (EMA goedgekeurd vaccin) is het vaccinatiecertificaat 360 dagen geldig.
  • Vanaf 6 december wordt de geldigheid van het vaccinatiecertificaat teruggebracht naar 270 dagen.
  • Booster na enkele vaccinatie: Er moet minimaal 14 dagen tussen de booster en de immunisatie van de 1e vaccinatie zitten.
  • Booster na dubbele vaccinatie: Er moet minimaal 120 dagen tussen de booster en de 2e vaccinatie zitten.

Ad B:

Een herstelbewijs is 180 dagen geldig na een doorgemaakte COVID-infectie.

  • Dit moet worden aangetoond met een negatief PCR-testbewijs van tenminste 11 dagen na de positieve PCR test.

 => Op deze website kan je de geldigheid makkelijk uitrekenen: Dagen plus of min | www.datumcalculator.nl

Additioneel:

  • Het dragen van een van FFP-2 masker is nog steeds verplicht.
  • Het Oostenrijkse Ministerie raad aan om voor vertrek af te stemmen met de lokale transplantatie coördinator.

  Kroatië: De procurement teams zijn verplicht:

  • Een FFP2 masker te dragen
  • Een negatieve PCR-testuitslag of een antigeentest niet ouder dan 48 uur te overleggen of
    1. Een vaccinatiebewijs
  • De teams worden verzocht het ET-formulier te gebruiken.
  • Voor vertrek worden de teams verzocht met de lokale coördinator de reisinformatie af te stemmen.

Slovenië: Teams worden verzocht om contact op te nemen met de lokale coördinator voordat ze afreizen. De volgende regels zijn van toepassing:

  • Een „certificate of intent to cross the border“ overleggen (via Slovenian transplant coordinator) 
  • Verplicht dragen van FFP2 maskers
  • Maximum verblijf van 48 uur.

Grensoverschrijdend transport over de weg

Mochten er door COVID-restricties geen lijnverbindingen mogelijk zijn voor nieren en lever dan kan wegvervoer ingezet worden. In de bestaande protocollen wordt een limiet van 500 kilometer aangehouden. Mocht dat nodig zijn dan kunnen we hiervan afwijken. De ontvangend arts zal met Eurotransplant afstemmen of een langere reistijd acceptabel is. We kunnen ook gebruik maken van grensoverdrachten waarbij ET de regie heeft en de overdrachten afstemt met de nationale donatie organisaties (Orgaancentrum in Nederland) en hun gecontracteerde vervoerders. Volgens de EU-richtlijnen zijn er geen restricties voor transport binnen Europa. De meeste landen zien orgaantransport als vrachtvervoer waardoor we geen beperkingen hebben.

Reizen van buitenlandse team naar Nederland (thoracaal)

Als een buitenlands team een donororgaan accepteert in Nederland, is het hen toegestaan om naar Nederland te komen en de organen uit te nemen. Ongeacht de internationale kleurcodering betreffende Covid. De FMS neemt in de Leidraad testbeleid voor zorgmedewerkers op dat de internationale uitwisseling van organen door moet gaan en er passende maatregelen worden getroffen waardoor er geen noodzaak is voor thuisblijven(quarantaine).

In alle andere gevallen geldt;

  • Omdat de bezoekende teams maar kort in Nederland zijn (minder dan 12 uur), er door beide partijen wordt gewerkt met beschermende middelen, wordt het samenwerken met buitenlandse teams niet als risicovol gezien.
  • Reist men vanuit een luchthaven in een hoog risicogebied naar Nederland? Dan moet bij aankomst een ingevulde gezondheidsverklaring getoond worden. 
  • De voor Nederland geldende veiligheidsregels worden gehanteerd tijdens het transport: Het dragen van maskers tijdens transport is verplicht, even als de handhygiëne en het houden van afstand. De beperking tot maximaal 4 personen is niet meer verplicht, maar nog wel steeds wenselijk.
  • Sinds 1 juli 2021 is het Digitaal Corona Certificaat (DCC) in Europa ingevoerd. Men kan van de internationale QR-code gebruik maken om te reizen. Heeft men deze niet dan moet men een vaccinatiebewijs, herstelbewijs of negatief testbewijs kunnen overleggen.

De orgaandonatiecoördinator geeft aan hoeveel personen verwacht worden (bij voorkeur limiteren tot maximaal 5) zodat de vervoerder het soort voertuig kan afstemmen op de behoefte en beschikbare capaciteit.

Probleemanalyse luchtvervoer

Capaciteit

Door een aantal COVID gerelateerde problemen zoals het wegvallen van lijnvluchten en inkrimping van het netwerk wordt de markt voor Chartervluchten overspoeld met aanvragen. Wij hebben een niet planbaar proces en vaak een korte oproeptijd. We kunnen geconfronteerd worden met een capaciteitsprobleem. We vragen de ODC om zo vroeg mogelijk contact op te nemen met de Donorlijn om capaciteit aan te vragen. De inzet van toestellen zoals De Sovereign, Legacy en Falcon zijn niet toegestaan vanwege het hoge kostenniveau. Op dit moment heeft Oostenrijk en DSO nog capaciteit om vanuit Duitsland lever transporten naar Nederland te faciliteren. Daar gaan we zoveel mogelijk op inzetten. De ODC wordt gevraagd de regels uit het handboek flexibel te hanteren.

Luchtverkeersleiding

Er blijven personele problemen met de bezetting van de luchtverkeersleiding Defensie in Nederland. Zij begeleiden het verkeer voor de luchthavens Eelde en Eindhoven. We kunnen door personeelsuitval ten gevolge van Corona nog steeds tijdelijke kortdurende sluitingen verwachten. Ook onderhoud van de start/landingsbanen wordt weer uitgerold. De actuele informatie wordt zodra die zich voordoet direct gecommuniceerd met alle betrokken partijen. De ODC wordt gevraagd zo vroeg mogelijk via de Donorlijn de charters aan te vragen zodat we eventuele sluitingen mee kunnen nemen in onze planning.