Vraag en antwoord - opstarten weefseldonatie

De NTS heeft de donoraanname weer opengesteld voor weefseldonatie bij alle donoren, die zowel in- als buiten het ziekenhuis overlijden.

Wat zijn de actuele ontwikkelingen rond weefseldonatie?

De NTS is 23/4 weer gestart met de aanname van oogweefseldonoren en per 13/5 met de aanname van donoren voor hartklep- en huid en bloedvaten. Per 6/7 starten we weer met de aanname van botdonoren. We doen dit alleen voor de ziekenhuizen die bij ons hebben aangegeven dat mogelijk is om een OK te gebruiken voor de uitname.

Ook nemen we weer overledenen patiënten aan van buiten het ziekenhuis, bijvoorbeeld patiënten die worden aangemeld vanuit de thuissituatie, een hospice of verpleeghuis. De uitname bij deze donoren vindt meestal plaats bij een uitvaartverzorger.

De NTS beschikt sinds 20 april over de mogelijkheid om postmortaal afgenomen swabs van overleden donoren door Sanquin te laten testen op COVID-19. Net als bij orgaandonatie is een actieve of vermoede COVID-19-infectie een contra-indicatie voor donatie van weefsels. Is de patiënt meer dan 28 dagen vrij van symptomen na het doormaken van een infectie met SARS-CoV-2, kan deze wel worden geaccepteerd als weefseldonor.

Wanneer is uitname van botweefsel praktisch mogelijk?

Uitname van botweefsel vindt plaats op de OK. De aanname van botweefseldonoren wordt gestart in de ziekenhuizen waar het mogelijk is om de donatie uit te voeren op de OK. Of dit mogelijk is, is onder meer afhankelijk van het beleid in het ziekenhuis rond het toelaten van (overleden) patiënten die niet vooraf getest zijn op COVID, het toelaten van externe partijen op de OK, het vervoeren van een patiënt van het mortuarium naar de OK, en eventuele overige relevante richtlijnen. Patiënten die symptomen van COVID vertonen, worden niet aangenomen voor weefseldonatie.  

Onder welke omstandigheden is weefseldonatie mogelijk?

Weefseldonatie is uitvoerbaar als aan de volgende criteria wordt voldaan:

  • Het ziekenhuis beschikt over afdelingen waar patiënten niet in contact komen met COVID-patiënten.
  • Het voor externe partijen (WUON) is toegestaan om het ziekenhuis, de OK en/of het mortuarium te betreden.
  • Het heeft daarnaast de voorkeur dat het mortuarium over een aparte ruimte (bijvoorbeeld een obductieruimte) beschikt om de uitname te kunnen uitvoeren en dat in het mortuarium extra maatregelen worden genomen bij de behandeling van overleden COVID-patiënten, zoals bodybags, extra schoonmaak en desinfectie.

De weefseluitname-organisatie WUON neemt bij elke geaccepteerde donor vooraf contact op met het betreffende mortuarium (en bij botweefsel, de OK) om navraag te doen naar de omstandigheden.

Hoe verloopt het testen op COVID-19?

Om te bepalen of er risico is op infectie zullen er bij de donoraanname een aantal extra vragen gesteld worden aan de aanmeldend arts. Het gaat dan om het uitvragen van symptomen, mogelijk contact met COVID-19-patiënten en informatie over reeds afgenomen tests. Als de aanmelding is afgerond en de overledene is geaccepteerd voor donatie sturen we de uitname-organisatie WUON op pad.

De uitnameteams nemen materiaal uit neus en/ of keel af voor de test. Deze tests worden na uitname ingezet bij Sanquin. Omdat tijdens de telefonisch aanname al wordt gescreend op het risico op COVID-19 is de verwachting dat het aantal positieve testen zeer beperkt zal zijn.

Wat gebeurt er bij een positieve uitslag van de COVID-test?

SARS-COV-2 valt onder groep A van de meldingsplichtige infectieziekten. Een positieve uitslag wordt door de NTS verplicht gemeld aan de GGD. Daarnaast worden de aanmeldend arts en de huisarts van de overledene op de hoogte gebracht. De uitslag is ongeveer 3 tot 7 dagen na uitname bekend.

De test en de afname van materiaal bij de donor vallen onder de voorbereidende handelingen voor donatie. Er hoeft dus geen expliciete toestemming aan nabestaanden te worden gevraagd om de test uit te voeren.

Voor de nabestaanden kan een positieve uitslag wel tot gevolg hebben dat er een contactonderzoek wordt ingesteld door de GGD en thuisisolatie wordt opgelegd. 

Hoe blijf ik op de hoogte van het donoraannamebeleid?

Het donoraannamebeleid wordt regelmatig geëvalueerd en aangepast op basis van de actuele omstandigheden. Op de website van de NTS vindt u het actuele beleid en achtergrondinformatie over weefseldonatie en COVID-19. Belangrijke wijzigingen worden ook via de regionaal teamleiders aan de regio gecommuniceerd en zijn terug te vinden op de NTS-membersite.

Waar kan ik terecht met vragen?

Heb je toch nog een vraag? Bel het orgaancentrum op 071 - 57 95 795.