Ga naar de inhoud

registreer je oporgaandonatie.nu

Procedure weefseldonatie

Een weefseldonatieprocedure kan thuis opgestart worden, in een verzorgings- of verpleeghuis of in een ziekenhuis. Ook bij thuis opbaren is donatie van alle weefsels mogelijk. Na huiddonatie krijgt de donor wel speciale beschermende kleding aan. Dit gaat in overleg met de begrafenisondernemer.

Een speciaal uitnameteam neemt de weefsels uit. Gaat het om oogweefsel, huid, bloedvaten en hartkleppen, dan gebeurt dit meestal in de obductiekamer of het mortuarium van een ziekenhuis of in het uitvaartcentrum. Bij bot-, kraakbeen- en peesweefsel moet uitname altijd plaatsvinden in een operatiekamer voor de steriliteit. Bekijk welke weefsels je kunt doneren.

Weefseldonatie moet zorgvuldig gebeuren en kost daarom tijd. De totale tijd voor weefseldonatie vanaf het aanmelden van een donor kan variëren van 8 tot 28 uur. Toch loopt een begrafenis of crematie nooit vertraging op door weefseldonatie.

Hoe start de arts een weefselprocedure?

Als een overledene medisch geschikt is voor weefseldonatie raadpleegt de (huis)arts via de NTS het Donorregister om na te gaan of en zo ja, welke keuze de overledene heeft laten vastleggen. Dit kan ook enkele uren voor het overlijden, als het om een verwacht overlijden gaat. Het Donorregister kan dag en nacht worden geraadpleegd.

De arts bespreekt de uitkomst van de raadpleging met de familie. Goede communicatie is op dat moment belangrijk, zodat familie, wanneer de beslissing bij hen ligt, een weloverwogen keuze kunnen maken.

Staat de persoon met toestemming geregistreerd of geven de naasten toestemming, dan meldt de arts de overledene aan als donor bij de NTS. Is de overledene ook orgaandonor? Dan is weefseldonatie ook mogelijk na afloop van de orgaandonatieprocedure.

Wat moet er verder geregeld worden?

Als de aanmeldend arts ervoor zorgt dat het lichaam van de overledene binnen 6 uur wordt gekoeld in het mortuarium, is er tot 24 uur na overlijden tijd voor de uitname van weefsels.

Is het lichaam niet binnen 6 uur gekoeld, dan moet de uit- of afname binnen 12 uur na overlijden plaatsvinden. Hartkleppen en bloedvaten komen dan niet meer in aanmerking.

Ter voorbereiding van donatie van het oogweefsel dient het hoofd iets hoger gelegd te worden dan het lichaam.

Donatie van oogweefsel en huid kan plaatsvinden voor of na obductie. De uitname van hartkleppen en bloedvaten kan alleen plaatsvinden voor obductie. Donatie van bot-, kraakbeen- en peesweefsel vindt bij voorkeur plaats voor obductie, maar kan eventueel ook nog erna.

Wat gebeurt er na uitname?

Het bewerken, bewaren en aanbieden van weefsels gebeurt in weefselbanken. In tegenstelling tot organen zijn weefsels langere tijd houdbaar na uitname. Hoornvlies blijft bijvoorbeeld tot ongeveer 4 weken na donatie in optimale conditie, bot- en peesweefsel kunnen afhankelijk van de bewerking 3 tot 5 jaar bewaard blijven.

De laboratoria van weefselbanken voeren strenge kwaliteitscontroles uit. Alle weefselbanken zijn non-profit organisaties. Er mag dus geen winst worden gemaakt op gedoneerd lichaamsmateriaal

Wat als het uitgenomen weefsel niet geschikt is?

Ondanks de zorgvuldige screening vooraf komt het helaas voor dat weefsel na donatie wordt afgekeurd. Afkeuring kan het gevolg zijn van de kwaliteit van het donorweefsel, bacteriologische verontreiniging en de resultaten van de nadere medische screening.

De kans op afkeuring hangt ook af van het type weefsel. Voor huid en botweefsel geldt dat artsen de kwaliteit voor de donoroperatie redelijk goed vooraf kunnen bepalen. Bij hartkleppen en oogweefsel is dat moeilijker dus dit type weefsel wordt vaker achteraf afgekeurd.

Als weefsel na donatie niet geschikt blijkt voor transplantatie, dan is het nog steeds nuttig voor onderzoekde resultaten van transplantaties te verbeteren. Als de overledene geen bezwaar tegen dit onderzoek had laten vastleggen, wordt dit weefsel daarvoor gebruikt. Nabestaanden die toestemming gaven voor weefseldonatie kunnen bezwaar maken tegen het gebruik van uitgenomen weefsel voor onderzoek. 

Bij welke patiënten komt het donorweefsel terecht?

Het orgaancentrum benadert de behandelend arts van de potentiële ontvanger met het aanbod van het beschikbaar gekomen weefsel. De behandelend arts beslist om het weefsel wel of niet te accepteren. De naam van de ontvanger van weefsel wordt nooit bekend gemaakt. Ook de ontvanger van een weefsel krijgt niet te horen wie de donor was. 

Donorweefsel wordt gebruikt om mensen die het nodig hebben te helpen. Soms is er meer weefsel op voorraad dan nodig is voor Nederlandse patiënten. Dan zoekt de weefselbank een ontvanger in het buitenland. Dit voorkomt dat het weefsel mogelijk niet meer bruikbaar is. Het kan ook zijn dat het weefsel beter past bij een buitenlandse patiënt. Nederland ontvangt ook weefsel van buitenlandse weefselbanken om Nederlandse patiënten mee te helpen. De buitenlandse ontvanger betaalt de Nederlandse weefselbank een onkostenvergoeding voor het weefsel. Dat geld investeert de weefselbank in Nederland om patiënten met donorweefsel te kunnen blijven helpen.

Kosten weefseldonatie

De zorgverzekeraar van de patiënt die de weefsels krijgt betaalt alle kosten, bijvoorbeeld voor vervoer of een langer verblijf in een mortuarium. De weefselbanken in Nederland maken geen winst. 

Bekijk de stappen en de tijdsduur van een weefseldonatieprocedure: