Ga naar de inhoud

registreer je direct donorregister.nl

Wet en regelgeving orgaandonatie

In Nederland is de NTS verantwoordelijk voor het standaardiseren van de werkprocessen bij donatie en transplantatie. Dat doen wij via beleid en protocollen voor professionals en aan de hand van bestaande wet- en regelgeving.

Sommige van de protocollen van de NTS zijn verplicht. Andere protocollen zijn deels richtinggevend en deels verplicht.

De Inspectie voor de Gezondheidszorg houdt het dagelijks toezicht op het functioneren van de weefsel- en orgaanbanken, de ziekenhuizen en de NTS. Bij het niet naleven van het protocol Kwaliteit en Veiligheid en het Hersendoodprotocol kan de inspectie een boete geven.

Protocollen orgaan- en weefseldonatie

  • Het Protocol Kwaliteit en Veiligheid orgaandonatie (PDF, 266 KB) regelt kwaliteit en veiligheid bij elke stap van orgaandonatie, van controle van identiteit van de donor tot vervoer en traceerbaarheid van organen en melding van ongewenste voorvallen. De stappen in de werkprocedures van dit protocol zijn verplicht.
  • Het Modelprotocol postmortale orgaan- en weefseldonatie (PDF, 1,5 MB) is deels een voorbeeldprotocol. Het beschrijft de praktijk in Nederland. Het document wordt regelmatig aangepast aan de laatste inzichten. De stappen uit hoofdstuk 3 en 4 zijn ziekenhuizen wel verplicht te volgen omdat deze deel uitmaken van het protocol Kwaliteit en Veiligheid.
  • Het Hersendoodprotocol beschrijft stapsgewijs de onderzoeken die een arts bij wet verplicht is uit te voeren voor het vaststellen van de hersendood. Het hersendoodprotocol is als bijlage beschikbaar bij het 'Besluit Hersendoodprotocol', gepubliceerd in het Staatsblad en beschikbaar op Overheid.nl.

Werk je als professional met bovenstaande protocollen en heb je voorstellen voor verbetering? Mail of bel Denie Georgieva, juridisch medewerker bij de NTS, telefoon 071 - 579 58 37, d.georgieva@transplantatiestichting.nl

Nationale wetten

Het ministerie van VWS neemt kwaliteits- en veiligheidseisen uit Europese richtlijnen op in de verschillende wetten. Naast de Wet bescherming persoonsgegevens en de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst zijn er 3 wetten van toepassing op orgaan- en weefseldonatie:

  • Wet op de orgaandonatie (Wod) regelt centrale registratie van wilsbeschikkingen, rechtvaardige verdeling van de beschikbaar gekomen organen en weefsels, rechtszekerheid aan betrokkenen en het voorkomen van handel in organen en weefsels, ook voor donatie bij leven.
  • Wet veiligheid en kwaliteit lichaamsmateriaal (Wvkl) zorgt voor veiligheid en kwaliteit van lichaamsmateriaal dat voor geneeskundige behandeling wordt ingezet.
  • Eisenbesluit lichaamsmateriaal bevat aanvullende eisen over de veiligheid en kwaliteit van lichaamsmateriaal bij het ontvangen, bewaren en gebruiken van lichaamsmateriaal en gegevensbescherming en vertrouwelijkheid.

EU-richtlijnen

De Europese Unie zorgt voor richtlijnen voor gelijke kwaliteit en veiligheid van menselijke organen en weefsels. Zo wordt de volksgezondheid van EU landen beschermd en de overdracht van infectieziekten voorkomen. Ook kunnen Europese lidstaten door gelijke kwaliteit en veiligheid beter organen uitwisselen.

Onderstaande richtlijnen zijn verwerkt in onze nationale wetten en protocollen: