'Dát je een keuze maakt: daar gaat het ons om'

30 september 2019

De voorlichtingscampagne over de nieuwe Donorregistratie draait inmiddels een tijdje. 'Ben ik bereid om donor te worden?' Dat iedereen in Nederland nadenkt over deze vraag: daar draait het om volgens minister Bruno Bruins voor Medische Zorg en Sport.

Wat is voor u het belangrijkste speerpunt als het gaat om donatie en transplantatie?

‘Hoewel er bijna vier miljoen Nederlanders met ‘ja’ in het donorregister staan, wachten er nog steeds meer dan duizend mensen op een orgaan. Het is daarom van het grootste belang dat iedereen in ons land nadenkt over de vraag: ben ik bereid om donor te worden?’

Staat u zelf geregistreerd in het Donorregister?

‘Ja, ik sta al heel lang geregistreerd als donor. Stel dat iemand na mijn dood is geholpen met mijn lever, hart of hoornvlies, dan is dat wat mij betreft fantastisch. Ik heb het hier ook over gehad met mijn vrouw en kinderen, vooral om hen te laten weten dat ik dit zo wil. Ik wilde niet dat mijn nabestaanden, mocht ik plotseling overlijden, in een periode van verdriet voor mij moeten beslissen wat er gebeurt.’

Wat gebeurt er in juli 2020, wanneer het systeem van Actieve Donorregistratie in werking treedt?

‘We sturen alle Nederlanders die nog niet geregistreerd zijn een brief om hen te vragen over hun keuze na te denken, om erover te praten met anderen en om hun keuze vast te leggen. Reageert iemand niet, dan volgt een herhaalde oproep en ten slotte een bevestiging van de registratie. Het gaat ons er niet om wát je kiest: ‘ja’ is wat ons betreft ‘ja graag’, maar ‘nee’ is ook een valide keuze. Laat je onze brief liggen, spreek je er niet over en maak je geen keuze kenbaar? Dan kom je uiteindelijk in het donorregister terecht met ‘geen bezwaar’.’

Dus niet in de categorie ‘ja’.

‘Nee. Alleen mensen die actief een keuze maken, komen in de categorie ‘ja’. Aan ‘geen bezwaar’ kom je pas toe als je ondanks de oproep geen keuze hebt gemaakt. Dit vormt ook het hart van onze communicatie. Want is het wel echt zo dat wie in de categorie ‘geen bezwaar’ belandt, daadwerkelijk geen bezwaar heeft? Daar kun je alleen op vertrouwen als iedereen op de hoogte is van het nieuwe systeem.’

Op sociale media circuleren ook uitgesproken boze reacties op Actieve Donorregistratie. Er zijn zelfs mensen die hun ‘ja’ uit protest omzetten in een ‘nee’. Hoe staat u daar tegenover?

‘We zien in dat we hier een keuze maken voor mensen die zich niet actief uitspraken, en ik kan mij heel goed voorstellen dat mensen dat ver vinden gaan. Dat is ook een belangrijke reden geweest om zowel in de Tweede Kamer als in de Eerste Kamer uitgebreid bij deze wet stil te staan. Uiteindelijk vonden we de beschikbaarheid van nieuwe donoren voor de duizend mensen op de wachtlijst zwaarder wegen. Maar er is ons dus óók heel veel aan gelegen om de communicatie goed op te pakken.’

En hoe doet u dat?

‘Alle tijd tot juli 2020 willen we gebruiken om te zorgen dat mensen erover gaan praten met hun gezin, hun vrienden of wie dan ook, en dat ze hun mening geven. Dat is het stadium waar we nu in zitten: informeren, motiveren en activeren. Het is geen eenvoudige boodschap, je bent niet in een paar zinnen klaar. Daarom blijven we mensen informeren, in de breedte en herhalend. Elke zes weken peilen we hoeveel mensen we bereikt hebben. We analyseren welke campagne-onderdelen de meeste mensen bereiken, om telkens bij te kunnen stellen.’

Wanneer is de invoering van Actieve Donorregistratie wat u betreft geslaagd?

‘Naast het bereiken van zoveel mogelijk Nederlanders hoop ik natuurlijk dat heel veel mensen die bereid zijn om te doneren, die wens ook laten vastleggen, zodat het aantal donoren stijgt. Uit representatieve onderzoeken blijkt minimaal 60% van de Nederlanders bereid om na de dood organen te doneren – het aantal ‘ja’-registraties kan dus flink toenemen. Zelf sprak ik met mensen die dankzij een donororgaan hun leven weer terug hebben – die weer sporten, reizen, samen kunnen zijn met hun familie. Hun verhalen grijpen mij bij de keel. Dat motiveert enorm om me voor de campagne in te zetten.’

Minister Bruno Bruins stapt uit de campagnetram
Minister Bruno Bruins stapt uit de campagnetram