Op de wachtlijst en het coronavirus

14 mei 2020. Het coronavirus in Nederland heeft ook invloed op transplantatie. Deze situatie wijzigt iedere dag. We raden u daarom aan om op deze website te kijken om op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen op het gebied van transplantatie. Zolang het coronavirus actief is in Nederland is het beleid voor transplantaties aangepast.

Gaan de transplantaties door in de tijd dat het coronavirus er is?

Transplantaties in Nederland gaan door. Nu het aantal coronapatienten op de IC en in het ziekenhuis afneemt, wordt de reguliere zorg ook weer opgestart. Er is weer meer capaciteit (personeel, bedden, materialen) en de ziekenhuizen hebben hun beleid aangepast op basis van de adviezen van het RIVM en ingericht op de 1.5m samenleving. Wel zijn er enkele zaken anders dan normaal: 

  • U wordt vlak voor de transplantatie getest op COVID-19. U moet meteen na een transplantatie namelijk medicijnen slikken om te voorkomen dat uw lichaam het nieuwe orgaan weer afstoot. De afweer is daardoor veel minder, en u kan ernstig ziek worden van het coronavirus.
  • De transplantatiecentra zijn extra voorzichtig met transplantaties bij patienten die extra zware afweeronderdrukkende medicijnen (inductie met T-cel depleterende antistoffen) nodig hebben. Dit omdat het effect van de medicatie 3 tot 6 maanden aanhoudt en moeilijk tussentijds bijgestuurd kan worden.
  • Tijdens de coronapandemie is het aantal donoren sterk gedaald. Hierdoor zijn er minder organen beschikbaar.
  • Het is mogelijk dat nog niet alle ziekenhuizen (direct) op volledige capaciteit draaien.
  • Om het risico op besmetting te minimaliseren wordt de nazorg voornamelijk op afstand geregeld. Alle centra zijn momenteel hard bezig hun nazorg om te zetten naar E-health.

Kan ik besmet worden met het coronavirus door een transplantatie?

Om te voorkomen dat u wordt besmet met het coronavirus door een transplantatie hebben de artsen de volgende afspraken gemaakt:

  • We testen alle donoren op het coronavirus. Om te voorkomen dat mensen ziek worden na een transplantatie.
  • Ook u wordt vlak voor de transplantatie getest op COVID19. Bent u besmet dan kan de transplantatie niet doorgaan.
  • Als de uitslag niet tijdig bekend is, dan bespreekt de arts met u de risico's en mogelijkheden. 

Wat is er anders voor de verschillende transplantaties?

Nier en nier/pancreas en eilandjestransplantatie

Nu de COVID-19 epidemie meer gecontroleerd is, wordt in alle centra weer een voorzichtige herstart gemaakt met de transplantatieprogramma’s.

Vanwege de COVID-19-pandemie zijn in maart 2020 de transplantatieprogramma’s met levende donoren landelijk stop gezet. De zorg over ziekterisico’s voor de donor en ontvanger alsook de toenemende COVID-19-zorgvraag in de ziekenhuizen waren hierin leidend. Op dit moment neemt deze zorgvraag af en daalt het aantal ziekenhuis- en IC-opnames. Er komt weer meer ruimte voor non-COVID-19-zorg. Daarom kan het levende donatieprogramma voorzichtig weer opstarten. Voor nefrologen is er een handreiking opgesteld, hierin staan de voorwaarden en aandachtspunten om levende donatie niertransplantatieprogramma’s zo veilig mogelijk te herstarten.

Hart en Long
De ziekenhuizen die harten en longen transplanteren streven er naar om de hart- en longtransplantaties door te laten gaan. Dat doen ze omdat het belangrijk is voor de patiënten op de wachtlijst. Een transplantatie is voor hen van levensbelang.

We verwachten wel dat er minder hart- en of longtransplantaties zijn. Dit omdat het aantal donoren is gedaald tijdens de COVID-19-pandemie, er meer donoren besmet kunnen zijn met het coronavirus en omdat transplantatie niet door kan gaan omdat patiënten op de wachtlijst besmet zijn.

Lever
De drie levercentra lieten vanaf het begin van de COVID-19-pandemie het transplantatieprogramma zoveel mogelijk doorgaan. Hierbij is het belangrijk dat zowel donor als ontvanger niet besmet zijn met COVID-19. Ook is het onwenselijk dat een net getransplanteerde patient in het ziekenhuis in contact komt met iemand die met COVID-19 is besmet. Door het dalende aantal donoren is de verwachting wel dat het aantal transplantaties voorlopig af blijft nemen.

Hoornvliestransplantaties
Alleen spoedeisende hoornvliestransplantaties gaan momenteel nog door. Lees meer over gevolgen van COVID-19 voor de patienten op de wachtlijst.