Orgaandonatie door levende donoren

Meestal gaat het bij donatie bij leven om levende nierdonatie. Een levende donor kan ook een stukje van de lever geven. Bekijk hier de cijfers over levende donoren. 

Bij niertransplantaties komt er vaker een nier van een levende donor dan van een overleden donor. We laten hier ook zien wat de relatie is tussen de donor en de patiënt.

U ziet gegevens van de afgelopen 5 jaar. Wilt u gegevens bekijken ouder dan 5 jaar? Kijk dan in onze jaarverslagen, tabel 6.1 tot en met 6.5.

Aantal levende nierdonoren

De donor kan een bloedverwant zijn van de patiënt: dan zijn donor en patiënt genetisch aan elkaar verwant. Het kan gaan om vader, moeder, zoon, dochter, opa, oma, neef, nicht, oom of tante. Andere donoren zijn geen bloedverwant van de patiënt.

Aantal levende nierdonoren

Cijfers van 26 maart 2019

Relatie tussen levende nierdonor en patiënt

Bloedverwant

Relatie 2015 % 2016 % 2017 % 2018 % 2019 %
Moeder 38 19% 47 20% 47 23% 48 24% 45 20%
Vader 37 19% 40 17% 36 18% 27 14% 40 18%
Zoon / dochter 24 12% 28 12% 35 17% 29 15% 36 16%
Broer / zus 84 42% 93 39% 65 32% 68 34% 70 32%
Opa / oma 1 1% 1 0% 2 1% - - 1 0%
Kleinzoon / kleindochter - - - - 1 0% - - - -
Oom / tante 7 4% 15 6% 8 4% 16 8% 10 5%
Neef / nicht 8 4% 11 5% 8 4% 9 5% 19 9%
Niet bekend - - 2 1% 1 0% 1 1% 1 0%
Totaal 199 100% 237 100% 203 100% 198 100% 222 100%

Bloedverwant

Geen bloedverwant

Relatie 2015 % 2016 % 2017 % 2018 % 2019 %
Partner 124 39% 127 39% 156 45% 125 40% 121 43%
Vriend 30 10% 47 14% 43 12% 65 21% 64 23%
Andere familie 32 10% 31 9% 37 11% 33 11% 24 9%
Anonieme donor 67 21% 64 20% 58 17% 58 19% 36 13%
Niet bekend 62 20% 58 18% 55 16% 31 10% 34 12%
Totaal 315 100% 327 100% 349 100% 312 100% 279 100%

Geen bloedverwant

Cijfers van 26 maart 2019

Patiënten die op de ruilwachtlijst voor een nier komen

Soms wil iemand een nier doneren aan een patiënt die hij of zij kent, maar is hij niet geschikt als donor voor deze ontvanger. Bijvoorbeeld omdat de bloedgroep van de donor niet past bij die van de patiënt. Hiervoor hebben de NTS en de transplantatiecentra een ruilwachtlijst gemaakt. Die noemen we het ‘cross-overprogramma’. Donor en patiënt kunnen zich hiervoor samen als tweetal aanmelden. Met de ruilwachtlijst kijken we of de donor aan de patiënt van een ander tweetal kan doneren en andersom.

U ziet hoeveel tweetallen van een donor en een patiënt meedoen en waarom de donor niet aan de patiënt kon doneren.

Reden 2017 2018 2019 Totaal
Bloedgroep incompatibel 1 19 24 44
Kruisproef positief 3 12 34 49
Bloedgroep incompatibel en kruisproef positief 3 5 7 15
Compatibel - 1 4 5
Totaal 7 37 69 113

Cijfers van 26 maart 2019

Patiënten die van de ruilwachtlijst voor een nier af gaan

Soms gaan tweetallen van de ruilwachtlijst af. Er kan dan wel of geen transplantatie geweest zijn.

In deze tabel staan de gegevens van allebei de situaties. Eerst ziet u hoe de transplantatie tot stand is gekomen. Daarna ziet u waarom tweetallen van de ruilwachtlijst gaan zonder transplantatie.

Reden uitstroom 2019 Bloedgroep incompatible Kruisproef positief Beide Compatible Totaal
Transplantatie met nier van andere levende donor 6 3 1 - 10
Postmortale nier ontvangen 4 3 2 - 10
Transplantatie door de bloedgroep heen 1 - - - -
Getransplanteerd in programma 6 7 - 1 14
Transplantatie door de kruisproef heen - 2 - - 2
Subtotaal getransplanteerd 17 15 3 1 36
Verwijderd 2 3 2 - 7
Nog op de wachtlijst 25 31 10 4 70
Totaal 44 49 15 5 113

Cijfers van 26 maart 2019

Toelichting

Nier gekregen van anonieme donor 
Een anonieme donor (altruïstische donor) geeft een nier aan een patiënt op de ruilwachtlijst. De oorspronkelijke donor die hoorde bij de patiënt geeft een nier aan een patiënt die bovenaan de nierwachtlijst staat. Dit noemen we dominodonatie (domino-paired kidney exchange).

Nier geruild met tweetal buiten ruilwachtlijst om
Soms geeft een donor van buiten de ruilwachtlijst zijn nier niet rechtstreeks aan een patiënt die hij kent. In plaats daarvan hij kiest ervoor om donatie via de ruilwachtlijst te doen en zo een extra transplantatie mogelijk te maken. Op dat zelfde moment krijgt de patiënt buiten de ruilwachtlijst een nier van een onbekende donor die aan de ruilwachtlijst meedoet.

Waarom gaat een tweetal zonder transplantatie van de ruilwachtlijst af?

Reden uitstroom 2019 A AB B O Totaal
Transplantatie met nier van andere levende donor 2 - 1 7 10
Postmortale nier ontvangen 2 - - 7 9
Transplantatie door de bloedgroep heen - - - 1 14
Getransplanteerd in programma 4 - 3 7 14
Transplantatie door de kruisproef heen - - - 2 2
Subtotaal getransplanteerd 8 - 4 24 36
Verwijderd 2 - - 5 7
Nog op de wachtlijst 17 1 3 49 70
Totaal 27 1 7 78 113

Cijfers van 26 maart 2019

Relatie tussen levende leverdonor en patiënt

Relatie 2015 2016 2017 2018 2019
Bloedverwant 2 10 5 10 14
Geen bloedverwant 1 2 4 2 8
Totaal 3 12 9 12 22

Cijfers van 26 maart 2019

Toelichting

Soms heeft een patiënt een levertransplantatie nodig, omdat zijn eigen lever een eiwit maakt waardoor hij ziek wordt. Deze lever kan het in een ander lichaam wel goed doen. Krijgt de patiënt een levertransplantatie van een overleden donor? Dan kan hij zijn eigen lever geven aan een andere patiënt. Dat heet een dominotransplantatie van de lever. Afgelopen jaar kwam dit niet voor in Nederland.