Orgaandonatie door levende donoren

Meestal gaat het bij donatie bij leven om levende nierdonatie. Een levende donor kan ook een stukje van de lever geven. Bekijk hier de cijfers over levende donoren. 

Bij niertransplantaties komt er vaker een nier van een levende donor dan van een overleden donor. We laten hier ook zien wat de relatie is tussen de donor en de patiënt.

U ziet gegevens van de afgelopen 5 jaar. Wilt u gegevens bekijken ouder dan 5 jaar? Kijk dan in onze jaarverslagen, tabel 6.1 tot en met 6.5.

Aantal levende nierdonoren

De donor kan een bloedverwant zijn van de patiënt: dan zijn donor en patiënt genetisch aan elkaar verwant. Het kan gaan om vader, moeder, zoon, dochter, opa, oma, neef, nicht, oom of tante. Andere donoren zijn geen bloedverwant van de patiënt.

Aantal levende nierdonoren

Cijfers van 26 maart 2019

Relatie tussen levende nierdonor en patiënt

Bloedverwant

Relatie 2014 % 2015 % 2016 % 2017 % 2018 %
Moeder 51 21% 38 19% 47 20% 47 23% 48 24%
Vader 38 16% 37 19% 40 17% 36 18% 27 14%
Zoon / dochter 29 12% 24 12% 27 11% 35 17% 29 15%
Broer / zus 98 40% 84 42% 93 39% 65 32% 68 34%
Opa / oma 1 0% 1 1% 1 0% 2 1% - -
Kleinzoon / kleindochter - - - - - - 1 0% - -
Oom / tante 9 4% 7 4% 15 6% 8 4% 16 8%
Neef / nicht 15 6% 8 4% 11 5% 8 4% 9 5%
Niet bekend 1 0% - - 2 1% 1 0% 1 1%
Totaal 242 100% 199 100% 236 100% 203 100% 198 100%

Bloedverwant

Geen bloedverwant

Relatie 2014 % 2015 % 2016 % 2017 % 2018 %
Partner 127 43% 124 39% 127 39% 156 45% 125 40%
Vriend 36 12% 30 10% 47 14% 43 12% 65 21%
Andere familie 22 8% 32 10% 31 9% 37 11% 33 11%
Anonieme donor 47 16% 67 21% 65 20% 58 17% 58 19%
Niet bekend 60 21% 62 20% 58 18% 55 16% 31 10%
Totaal 292 100% 315 100% 328 100% 349 100% 312 100%

Geen bloedverwant

Cijfers van 26 maart 2019

Patiënten die op de ruilwachtlijst voor een nier komen

Soms wil iemand een nier doneren aan een patiënt die hij of zij kent, maar is hij niet geschikt als donor voor deze ontvanger. Bijvoorbeeld omdat de bloedgroep van de donor niet past bij die van de patiënt. Hiervoor hebben de NTS en de transplantatiecentra een ruilwachtlijst gemaakt. Die noemen we het ‘cross-overprogramma’. Donor en patiënt kunnen zich hiervoor samen als tweetal aanmelden. Met de ruilwachtlijst kijken we of de donor aan de patiënt van een ander tweetal kan doneren en andersom.

U ziet hoeveel tweetallen van een donor en een patiënt meedoen en waarom de donor niet aan de patiënt kon doneren.

Reden 2014 2015 2016 2017 2018
Bloedgroepen passen niet bij elkaar 44 45 44 31 48
Nierweefsel past niet bij pati�nt 27 33 40 28 42
Zowel bloedgroep als nierweefsel passen niet bij elkaar - 2 6 6 11
Directe donatie wel mogelijk, maar vrijwillige deelname op ruilwachtlijst - - 1 1 1
Totaal 71 80 91 66 102

Cijfers van 26 maart 2019

Patiënten die van de ruilwachtlijst voor een nier af gaan

Soms gaan tweetallen van de ruilwachtlijst af. Er kan dan wel of geen transplantatie geweest zijn.

In deze tabel staan de gegevens van allebei de situaties. Eerst ziet u hoe de transplantatie tot stand is gekomen. Daarna ziet u waarom tweetallen van de ruilwachtlijst gaan zonder transplantatie.

Hoe kwam de transplantatie tot stand 2014 2015 2016 2017 2018
Nier geruild met tweetal in ruilwachtlijst 27 21 35 40 22
Nier gekregen van overleden donor 1 10 5 3 7
Nier gekregen van levende donor, niet van ruilwachtlijst 1 9 6 8 12
Nier gekregen van donor na behandeling tegen antistoffen 7 6 2 3 11
Nier gekregen van anonieme donor, na ruil 5 9 14 4 -
Nier geruild met tweetal, buiten ruilwachtlijst om - - 1 - -
Totaal getransplanteerd 41 55 63 58 52

Cijfers van 26 maart 2019

Toelichting

Nier gekregen van anonieme donor 
Een anonieme donor (altruïstische donor) geeft een nier aan een patiënt op de ruilwachtlijst. De oorspronkelijke donor die hoorde bij de patiënt geeft een nier aan een patiënt die bovenaan de nierwachtlijst staat. Dit noemen we dominodonatie (domino-paired kidney exchange).

Nier geruild met tweetal buiten ruilwachtlijst om
Soms geeft een donor van buiten de ruilwachtlijst zijn nier niet rechtstreeks aan een patiënt die hij kent. In plaats daarvan hij kiest ervoor om donatie via de ruilwachtlijst te doen en zo een extra transplantatie mogelijk te maken. Op dat zelfde moment krijgt de patiënt buiten de ruilwachtlijst een nier van een onbekende donor die aan de ruilwachtlijst meedoet.

Waarom gaat een tweetal zonder transplantatie van de ruilwachtlijst af?

Reden 2014 2015 2016 2017 2018
Patiënt is overleden - - - 2 -
Conditie donor is slechter / donor ongeschikt 1 1 - - -
Andere reden - - - - 2
Totaal 1 1 0 2 2

Cijfers van 26 maart 2019

Relatie tussen levende leverdonor en patiënt

Relatie 2014 2015 2016 2017 2018
Bloedverwant 3 2 10 5 10
Geen bloedverwant - 1 2 4 2
Totaal 3 3 12 9 12

Cijfers van 26 maart 2019

Toelichting

Soms heeft een patiënt een levertransplantatie nodig, omdat zijn eigen lever een eiwit maakt waardoor hij ziek wordt. Deze lever kan het in een ander lichaam wel goed doen. Krijgt de patiënt een levertransplantatie van een overleden donor? Dan kan hij zijn eigen lever geven aan een andere patiënt. Dat heet een dominotransplantatie van de lever. Afgelopen jaar kwam dit niet voor in Nederland.