Scholing Kwaliteitsstandaard Donatie

Op 1 juli 2020 wordt de Wet op de orgaandonatie gewijzigd (nieuwe donorwet). Iedere meerderjarige ingezetene die niet geregistreerd staat wordt daarna per brief opgeroepen om zijn keuze over donatie vast te leggen in het Donorregister. Wie dat na herhaaldelijk aanschrijven niet doet, wordt daarna geregistreerd met 'geen bezwaar'.

LET OP: de eerste ‘geen bezwaar’-registratie staat hierdoor pas in december 2020 of januari 2021 in het Donorregister.

De Kwaliteitsstandaard Donatie 

De Kwaliteitsstandaard Donatie komt voort uit een motie die is aangenomen bij de behandeling van de nieuwe donorwet in de Eerste Kamer: de motie Nooren. In deze motie werd gevraagd om een kwaliteitsstandaard te ontwikkelen die een uniforme zorg voor en omgang met de naasten waarborgt. In opdracht van het ministerie van VWS hebben Zorginstituut Nederland en de Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS) deze kwaliteitsstandaard opgesteld. Eind 2019 is de standaard opgenomen in het register van Zorginstituut Nederland. 

Waarom is er een speciale scholing Kwaliteitsstandaard Donatie?

Vanaf 1 juli 2020 moeten artsen naasten van een potentiële donor over de registratie in het Donorregister  informeren en/of deze registratie  bespreken. Alle artsen in Nederland moeten het initiële deel van het donatiegesprek kunnen voeren conform het gestelde in de nieuwe donorwet en de kwaliteitsstandaard. 
Alle medisch professionals in Nederland die betrokken zijn bij het donatiegesprek en/of de donatieprocedure voor zowel orgaan- als weefseldonatie, moeten geschoold zijn ten aanzien van de dan geldende wet- en regelgeving en richtlijnen voor het donatiegesprek. De scholing gaat over het initiële deel van het donatiegesprek dat gevoerd wordt bij orgaandonatie EN weefseldonatie.

Hoe is de scholing opgebouwd?

Het scholingspakket bestaat uit vier onderdelen. Afhankelijk van de functie/het takenpakket van een arts of medisch professional zijn één of meerdere onderdelen van toepassing. 

  1. De theoretische scholing (e-learning) is bedoeld voor alle artsen in Nederland, orgaandonatiecoördinatoren (ODC), donatiecoördinatoren (DC) en medewerkers van het Orgaancentrum van de NTS (OC-medewerkers). Deze scholing biedt alle artsen een basis voor het voeren van het donatiegesprek. De e-Learning is vanaf half juni online te volgen via www.donatiegesprek.nl/scholing
  2. De praktische scholing is bedoeld voor intensivisten, neurologen en SEH-artsen. De praktische scholing is een verdiepende scholing. In deze scholing oefenen artsen de ‘nieuwe varianten’ van het donatiegesprek. De scholing wordt verzorgd door een trainer en acteur. 
  3. De voorbereidende scholing voor trainers (‘Train de Trainer’) is bedoeld voor bestaande en nieuwe Communicatie rond Donatie-trainers. Deze scholing bereidt de trainers voor op het geven van de praktische scholing. 
  4. De adviserende scholing, is bedoeld voor ODC, DC en OC-medewerkers. Deze scholing bereidt de ODC, DC en OC-medewerker voor op het ondersteunen van artsen bij het voeren van een donatiegesprek.
Schema trainingen 2020

De theoretische scholing

Voor wie is de theoretische scholing voor de Kwaliteitsstandaard Donatie bedoeld?

De ‘theoretische scholing’ is voor alle functionarissen die betrokken zijn bij het donatiegesprek in Nederland, artsen, ODC, DC en OC-medewerkers. De functionarissen zijn de medisch professionals die het donatiegesprek (kunnen gaan) voeren.

Bij afronding van de modules 1, 2 en 3 kunnen in totaal 2 accreditatiepunten worden behaald.De theoretische scholing is voor verschillende doelgroepen bij meerdere Kwaliteitsregisters geaccrediteerd (KNMG-GAIA, V&VN, VSR en NAPA).

Hoe ziet de theoretische scholing voor de Kwaliteitsstandaard Donatie eruit? 

De theoretische scholing is plaats- en tijdonafhankelijk. Het is een online e-learning die voor iedereen toegankelijk is. De functionaris kan de training op een zelf te bepalen tijdstip en locatie volgen. De scholing biedt alle functionarissen een basis voor het voeren van het donatiegesprek.

De praktische scholing en de Train de Trainer

Voor wie is de praktische scholing voor de Kwaliteitsstandaard Donatie bedoeld?

De praktische scholing is voor intensivisten, neurologen en SEH-artsen, omdat zij relatief vaak het donatiegesprek voeren. Indien er op geplande trainingsdagen nog plek vrij is, zijn ook andere medisch professionals welkom. 

De Praktische Scholing is door KNMG-GAIA geaccrediteerd als algemene nascholing voor medisch specialisten. Er kunnen 3 accreditatiepunten worden behaald.

Hoe ziet de praktische scholing voor de Kwaliteitsstandaard Donatie eruit?

Deze scholing wordt klassikaal gegeven in een groep van maximaal 8 deelnemers. In deze scholing oefenen artsen met verschillende ‘nieuwe varianten’ van het donatiegesprek. Een trainer doorloopt samen met de artsen en een acteur enkele scenario’s. De trainer begeleidt en geeft tips en feedback om artsen gedegen voor te bereiden op het donatiegesprek.

Is de praktische scholing hetzelfde als de CrD-training? 

Nee, de praktische scholing richt zich alleen op de Kwaliteitsstandaard Donatie, die gaat over het initiële deel van het donatiegesprek; het deel waarin de arts de registratie van de patiënt in het Donorregister bespreekt met de naasten. De Communicatie rond Donatie-training omvat het gehele donatiegesprek. 
De vorm van de scholing – met trainer en acteur – is wel vergelijkbaar. 
Na ontwikkeling van de praktische scholing wordt de CrD-training hernieuwd. Dit jaar wordt deze nog in de huidige vorm gegeven. 

Wanneer wordt de scholing aangeboden? 

De praktische scholing wordt in oktober en november aangeboden, dus voordat de eerste ‘geen bezwaar’ in het Donorregister staat. 

Waarom wordt de scholing in het najaar aangeboden, terwijl de nieuwe donorwet op 1 juli ingaat? 

Het aanbieden van een praktische scholing ruim voor het daadwerkelijke uitvoeren in de praktijk heeft geen zin. Het geleerde beklijft het beste als het zo snel mogelijk in de praktijk gebracht wordt. 

Wie organiseert de praktische scholing?

De scholing is ontwikkeld door de NTS in nauwe samenwerking met het veld. De scholing wordt georganiseerd door de kernziekenhuizen in samenwerking met de satellietziekenhuizen van het cluster. Per ziekenhuis kan het variëren wie de scholing organiseert. We zien vaak dat DC of TC dit doen. Het ziekenhuis bepaalt zelf wie dit organiseert.

Wie betaalt de praktische scholing?

De kosten van de praktische scholing worden indien mogelijk ondergebracht in het bestaande budget van de ziekenhuizen voor CrD-trainingen. Voor aanvullende financiering dienen ziekenhuizen een aanvraag voor verhoging in bij VWS. Dit kan via een wijziging van de lopende instellingssubsidie voor 2020. 

Wanneer zijn de praktische scholingen? 

De kernziekenhuizen maken in samenwerking met de satellietziekenhuizen hun eigen planning voor het eigen cluster. Iedere deelnemer ontvangt een uitnodiging voor een training in 1 van de ziekenhuizen. De praktische scholing kan vanaf oktober en november plaatsvinden. 

Kan de training ook gegeven worden in de avonduren, 18.00 tot 22.00?

Ja, dat is geen probleem. Het is wel belangrijk dat de trainer en acteur beschikbaar zijn. 

Waar wordt de praktische scholing gegeven?

De kernziekenhuizen bepalen waar de scholing wordt gegeven. Voor deze scholing is een ruimte nodig voor 10 personen. Regel bij voorbaat een grotere ruimte, zodat deelnemers, trainer en acteur zich 1,5 meter van elkaar kunnen opstellen. 

Wie gaat de praktische scholing aan artsen geven? 

De scholing wordt gegeven door één trainer ondersteund door één acteur. De trainers zijn bestaande CrD-trainers (optioneel) en waar nodig aangevuld met nieuwe trainers. De CrD-trainer in het eigen ziekenhuis kan worden gevraagd om deze training te verzorgen. De trainers worden voorafgaand aan het geven van de scholing voorbereid door middel van een speciale Train de Trainer scholing. Overleg met de CrD-trainer of die deze Train de Trainer heeft gevolgd. De acteur kan op dezelfde wijze geregeld worden als bij de CrD-training, dus via de NTS of via het eigen gekozen acteursbureau.

Hoe worden de trainers opgeleid? 

Zij volgen in september een speciale Train de Trainer scholing en zullen hierna gecertificeerd zijn om de praktische scholing aan artsen te geven. De Train de Trainer wordt door de NTS aangeboden. De training is klassikaal en wordt meerdere keren georganiseerd. Het betreft een training van één dagdeel op verschillende data in september (zowel ’s ochtends als ’s middags). De training wordt door twee zeer ervaren trainers gegeven. Exacte data en locatie volgen nog.

Wat als er geen trainer aanwezig is in het ziekenhuis?

De NTS heeft een lijst van beschikbare, in te huren trainers. 
Is er geen CrD-trainer beschikbaar in het ziekenhuis, dan kan een trainer uit een ander ziekenhuis in de regio gevraagd worden. Ook kan een medisch psycholoog die dit graag wil, maar nog niet CrD-gecertificeerd is, deelnemen aan de Train de Trainer voor de praktische scholing.  

Mochten er nieuwe psychologen geïnteresseerd zijn in het volgen van de Train de Trainer, wellicht om vervolgens CrD-trainer te worden, dan kunnen zij zich aanmelden via scholing@transplantatiestichting.nl.

Als een psycholoog deelneemt aan de ' Train de Trainer', is hij dan een gecertificeerde CrD-trainer?

Nee, alle nieuwe CrD-trainers moeten de certificeringstraining Communicatie rond Donatie volgen om de CrD-training te mogen geven.

Wat als de huidige CrD-trainer niet is gehercertificeerd?

Wegens omstandigheden is de eerder geplande hercertificeringstraining niet doorgegaan.
Voor bestaande gecertificeerde CrD-trainers geldt de Train de Trainer in september als hercertificering.  

Is de praktische scholing ook te volgen door andere artsen en medisch professionals dan intensivisten, SEH-artsen en neurologen? 

Het volgen van de praktische scholing is niet verplicht, maar wel wenselijk voor alle medisch professionals die betrokken zijn bij donatiegesprekken. Artsen en andere medisch professionals die donatiegesprekken voeren of daar nauw bij betrokken zijn en verzoeken om deel te nemen aan de praktische scholing zijn van harte welkom. Als in uw ziekenhuis requesters werken, is het zeker aan te bevelen dat zij ook deze scholing volgen.

De adviserende scholing

Voor wie is de adviserende scholing bedoeld? 

Deze scholing is voor ODC, DC, OC-medewerkers en stafartsen bij de NTS die de artsen ondersteunen en adviseren voorafgaand aan het donatiegesprek.

Waarom een adviserende scholing?

De meeste artsen voeren zelden een donatiegesprek. Artsen hebben soms behoefte aan ondersteuning en extra informatie ter voorbereiding op het donatiegesprek. Vanuit de rol die de ODC, DC, OC-medewerkers en stafartsen al hebben op het gebied van donatie zijn zij de aangewezen personen om artsen voorafgaand aan een donatiegesprek kort en bondig te kunnen ondersteunen.

Hoewel de rol, taken en kwaliteiten van DC, ODC, OC-medewerkers en stafartsen verschillend zijn, wordt een uniforme scholing aangeboden, zodat iedereen dezelfde informatie heeft.

Hoe ziet de adviserende scholing Kwaliteitsstandaard Donatie eruit?

De scholing biedt een aanvulling op de bestaande kennis en expertise van DC, ODC, OC-medewerkers en stafartsen. Het is belangrijk om niet alleen de inhoud, maar ook de achtergrond van de kwaliteitsstandaard te kennen en te kunnen uitleggen. Pas als je iets moet uitleggen aan een ander, merk je of je de informatie echt begrepen hebt.

In deze scholing staan vragen van artsen centraal, zoals:

  1. Hoe voer ik het donatiegesprek t.a.v. van de registratie in het Donorregister?
  2. Hoe steekt de nieuwe donorwet wet in elkaar? Wat betekent dit voor mijn situatie? 
  3. Ik moet een donatiegesprek voeren, hoe pak ik dit aan?

De scholing bestaat uit twee delen:

  1. een online scholing over de ins en outs van de kwaliteitsstandaard (bestaande uit een e-learning en online live sessie(s)) op basis van vragen
  2. een klassikale training m.b.t. adviserende en coachende vaardigheden. Er wordt getraind in het adviseren van artsen, zowel ‘live’ als ‘telefonisch’.

Wie organiseert de adviserende scholing?

De scholing is ontwikkeld door de NTS, in samenwerking met betrokkenen vanuit alle drie de doelgroepen. De scholing wordt aangeboden en georganiseerd door de NTS. 

Waar en wanneer vindt de adviserende scholing plaats?

De e-learning wordt vanaf half juni aangeboden en is te volgen via www.donatiegesprek.nl.

De online live sessies worden aangeboden op:

  • Dinsdag 23 juni 11:00 uur
  • Maandag 29 juni 11:00 én 13:00 uur
  • Donderdag 2 juli 13:00 uur

Bij voldoende animo wordt er nog een 5e sessie aangeboden op 9 juli 13:00 uur.

De klassikale training (deel 2) wordt in het najaar gegeven op 8, 18 en 30 september, 14 en 30 oktober & 4, 20 en 25 november in Utrecht.

Hoe kan ik mij aanmelden voor de online live sessie?

Vanaf half juni kunnen DC, ODC en OC-medewerkers en stafartsen van de NTS zich aanmelden voor de online live sessie(s). Inschrijven kan via de leeromgeving. Deze omgeving is vanaf 15 juni toegankelijk via donatiegesprek.nl.

Zijn er voorwaarden voor deelname aan de online live sessie?

Ja. De online live sessie is een vervolg op de theoretische scholing en de e-learning van de adviserende scholing. Het is belangrijk dat de theoretische scholing is afgerond alvorens deel te nemen aan de online live sessie. Tevens is het raadzaam ook de e-learning van de adviserende scholing te hebben gevolgd, zodat tijdens de live sessie kan worden ingegaan op onbeantwoorde vraagstukken.

Wie gaat de adviserende scholing geven?

De online scholing en live sessie(s) worden gegeven door een deskundige op het gebied van de Kwaliteitsstandaard Donatie (Nichon Jansen). De klassikale training wordt gegeven door een trainer in samenwerking met een acteur.