Zorgprofessionals oefenen online met nieuwe donorwet

21 januari 2021

Om de nieuwe donorwet goed uit te voeren, is het belangrijk dat artsen en andere zorgverleners op de hoogte zijn van alle veranderingen. Daarom is een uitgebreide scholing ontwikkeld. Vanwege de coronacrisis oefenen artsen het donatiegesprek nu online.

Voor de uitvoering van de nieuwe donorwet is het belangrijk dat medisch professionals op de hoogte zijn van alle veranderingen
Voor de uitvoering van de nieuwe donorwet is het belangrijk dat medisch professionals op de hoogte zijn van alle veranderingen

Met de nieuwe donorwet – actieve donorregistratie genoemd – wordt iedere inwoner ouder dan 18 jaar die staat ingeschreven bij een Nederlandse gemeente opgenomen in het Donorregister. De Kwaliteitsstandaard Donatie beschrijft onder andere hoe artsen het donatiegesprek kunnen voeren met nabestaanden conform de eisen die de nieuwe donorwet stelt. Nichon Jansen, beleidsmedewerker en onderzoeker bij de NTS: ‘De belangrijkste verandering is dat niet langer de wens van de nabestaanden, maar de registratie in het Donorregister leidend is. Als daar staat dat de overledene donor wil zijn of ‘geen bezwaar’ heeft om donor te zijn, dan is de toestemming voor donatie gegeven. De arts moet op dat moment een informerend gesprek aangaan met de nabestaanden, geen gesprek waarin gevraagd wordt om toestemming. De nabestaanden krijgen in het gesprek de ruimte om aannemelijk te maken dat de registratie in het Donorregister niet overeenkomt met de wens van hun dierbare. Artsen krijgen dus te maken met een nieuwe situatie en scholing speelt daarbij een grote rol.’

Wet vertalen naar praktijk

De scholing bestaat uit drie modules e-learning, toegankelijk voor alle zorgprofessionals, en een praktische scholing voor artsen die vaak donatiegesprekken voeren. Dédé Wever, onderwijskundige bij de NTS: ‘De e-learning begint met uitleg over de wet en de veranderingen daarin. Daarna vertalen we de wet naar de praktijk. Zorgverleners krijgen scenario’s te zien en geven aan wat ze in zo’n geval zouden doen. Het gaat in deze module niet om ‘de juiste keuze’ maar om het ervaren voor welke vragen en problemen je gesteld kunt worden en op welke manieren je daarmee kunt omgaan.’ De derde e-learning-module biedt ook feedback. ‘Je krijgt weer een scenario te zien en kunt vervolgens je reactie op video opnemen en inzenden. Een robotcoach geeft direct feedback.’ Deze manier van leren is nieuw. De robotcoach is geprogrammeerd op basis van feedback van echte coaches en een goede oplossing voor het gericht trainen van grote groepen mensen. Wever: ‘De feedback op de e-learning modules is zeer positief. Wel blijken mensen een drempel te ervaren om zichzelf met de camera op te nemen. Jammer, want het leerrendement is bij dit onderdeel het hoogst.’

Goed gesprek

Voor intensivisten, neurologen en SEH-artsen is naast de e-learning een praktische scholing ontwikkeld. Wever: ‘Die richt zich op complexe situaties. Denk bijvoorbeeld aan de situatie wanneer de overleden volgens het Donorregister ‘geen bezwaar’ heeft tegen donatie, waarna bij het gesprek met zijn vrouw – de wettelijk nabestaande - een broer erop aandringt dat het gesprek alleen met hem gevoerd wordt.’ Artsen oefenen met een acteur hoe zij op een goede manier omgaan met verschillende situaties. Wever: ‘We zien dat dit goede discussies oplevert. Elke arts moet zich aan de wet houden, maar heeft ook zijn eigen gedachten en moraal én is degene die uiteindelijk zijn handtekening zet onder de beslissing over donatie. Die verantwoordelijkheid erkennen we. Het doel van de scholing is dan ook niet dat het donatiegesprek zoveel mogelijk donoren oplevert, maar dat het donatiegesprek zo goed mogelijk verloopt.’

Scholing via ZOOM

Vanwege de coronacrisis wordt de praktische scholing momenteel via ZOOM gegeven. ‘We krijgen enthousiaste reacties. Deelnemers geven aan het informele contact te missen en natuurlijk de dimensie van fysiek aanwezig zijn, maar het leerrendement van de scholing wordt als goed ervaren. We hopen dat ziekenhuizen ons nu vaker gaan benaderen om de scholing te organiseren.

Educatie voor professionals