Orgaandonatiecoördinator Janneke Vervelde

‘Een bedankbrief maakt de cirkel rond’

2 augustus 2022

Veel nabestaanden hebben behoefte aan een levensteken van iemand die een orgaan van hun dierbare heeft ontvangen. Steeds meer ontvangers schrijven een brief, weet orgaandonatiecoördinator Janneke Vervelde.

In 2005 begon Janneke Vervelde in het AMC in Amsterdam als orgaandonatiecoördinator en inmiddels werkt ze in het LUMC. Ze vertelt: ‘In mijn begintijd werden er al brieven geschreven aan nabestaanden. Zodra we een brief ontvingen, vroeg ik eerst de nabestaanden of ze die brief wilden ontvangen. Ze moeten erop voorbereid zijn. Zo doe ik dat nog steeds: komt er een brief binnen, dan informeer ik de nabestaanden. Slechts heel zelden willen ze die brief niet ontvangen.’

Bundel met bedankbrieven

Zo’n 15 jaar geleden verscheen er een bundel met anonieme bedankbrieven: De moeilijkste brief ooit door mij geschreven. Dit boekje kon als voorbeeld dienen voor ontvangers om een brief te schrijven, en ook nabestaanden ontleenden troost aan deze brieven. Jaren later volgde Hoe kan ik je ooit bedanken? Ook dit is een goede inspiratiebron, aldus Janneke.

Ook op andere manieren is er aandacht voor de bedankbrief, bijvoorbeeld in de media. Janneke: ‘RTL heeft erover bericht. Nabestaanden vertelden: mijn kind heeft zo veel mensen geholpen met zijn organen en ik zou daar graag iets van horen.’ Ook is Janneke zelf verhalen gaan verzamelen. ‘In mijn werk help ik nabestaanden en ik heb geen contact met ontvangers van organen. Daarom heb ik aan de bel getrokken bij maatschappelijk werkers en verpleegkundig specialisten die wel contact hebben met ontvangers, om dit ook bekend te maken. Samen met Gerben van den Bosch, maatschappelijk werker bij de Radboudumc ben ik hiervoor een initiatief gestart.’ Janneke diende dit initiatief in voor de innovatieprijs van de Landelijke Werkgroep Transplantatie Verpleegkundigen - Nederlandse Transplantatie Vereniging (LWTV-NTV) en met succes, want ze won deze prijs. ‘De prijs is voor de gezamenlijke aanpak, op initiatief van Gerben en mij,’ benadrukt ze.

Brief na 19 jaar

Het initiatief is goed opgepakt, zegt Janneke, ook in het LUMC in Leiden. ‘Op onze website leggen we uit dat ontvangers een brief kunnen sturen via de verpleegkundig specialist of arts. En omdat veel ontvangers het moeilijk vinden om de juiste woorden te vinden, kunnen ze hulp krijgen bij het schrijven. Tim Hoogenbosch is leraar Nederlands geweest. Zijn vrouw heeft een donorhart ontvangen en worstelde ook met een dankbrief. Er komen dan vragen boven zoals: hoe moet dat dan en wanneer schrijf je die brief? En zitten de nabestaanden erop te wachten? Tim kan daarbij ondersteunen. De ervaring leert dat het voor ontvangers zelf ook heilzaam is om de brief te schrijven. En dat het niet uitmaakt wanneer ze dat doen. Pas kreeg ik nog een brief van iemand die 19 jaar geleden is getransplanteerd. Ik heb de echtgenoot van de donor opgespoord en hij was er heel blij mee, zelfs na al die tijd.’

Afronden

Janneke ziet effect van het landelijke initiatief. ‘Verpleegkundig specialisten noemen het in hun spreekuur en dat werkt. Ontvangers klimmen sneller in de pen, sommigen al binnen 3 maanden. Wat het met de ontvangers doet, zie ik niet, maar ik weet wel wat het bij nabestaanden doet. Ze vinden het troostrijk. Het verdriet wordt er niet minder van, maar het steunt ze wel.’

Toch wil Janneke een kleine waarschuwing geven: ‘We willen bij nabestaanden geen valse verwachtingen wekken. Ontvangers moet je niet onder druk zetten, het moet hun eigen initiatief blijven. Maar hulp werkt. Ook voor nabestaanden die geen brief ontvangen, is de bundel met brieven van ontvangers mooi, omdat ze daardoor weten dat ontvangers ermee bezig zijn, al zetten ze dat niet op papier. Ontvangers beseffen dat de donatie hen levenskansen heeft geboden. Maar zelf een brief krijgen is wel persoonlijker dan de bundel. Zo’n brief maakt de cirkel rond. Nabestaanden die een dankwoord hebben gekregen, kunnen het beter afronden.’

Het boek Hoe kan ik je ooit bedanken? is hier te bestellen.