Ga naar de inhoud

Ben jij al Donor? Ja - Nee

Afbeelding voor tijelijke vulling

Toestemming voor orgaan- en weefseldonatie

Zowel in Nederland als in Duitsland is er een wet die orgaan- en weefseldonatie regelt. Om tot orgaan- (of weefsel-)donatie over te kunnen gaan, moet er allereerst toestemming zijn. Deze toestemming komt van de donor zelf (gegeven bij leven) of van de nabestaanden. Maar hoe weet je nu eigenlijk of iemand wil doneren?

Nederland: Donorregister

Nederland heeft een Donorregister waar iedereen vanaf 12 jaar zijn of haar keuze omtrent donatie kan vastleggen. Iedereen die 18 jaar is en zich nog niet heeft laten registreren, krijgt - in het jaar nadat hij of zij 18 is geworden - een brief en een registratieformulier toegestuurd van de minister van VWS (Volksgezondheid, Welzijn en Sport. De minister vraagt de 18-jarigen om na te denken over orgaan- en weefseldonatie en een keuze hierover te registreren in het Donorregister.
De keuzemogelijkheden in het Donorregister zijn:

  • `Ik stel mijn organen en weefsels na mijn overlijden beschikbaar voor transplantatie` (waarbij specifieke organen en/of weefsels ook uitgesloten kunnen worden),
  • `Ik stel mijn organen en weefsels na mijn overlijden niet beschikbaar voor transplantatie`, 
  • `Ik laat deze beslissing over aan mijn nabestaanden`, of
  • `Ik laat deze beslissing over aan een specifiek persoon (moet dan ook benoemd worden)`.

Als iemand overlijdt en de arts ziet geen medische bezwaren tegen donatie, dan is de arts wettelijk verplicht het Donorregister te raadplegen om zo een eventuele wens van de overledene met betrekking tot donatie na te gaan.

Geen registratie in het Donorregister

Als er geen registratie bekend is, wordt de vraag tot toestemming voor orgaan- en/of weefseldonatie aan de nabestaanden gesteld. Een partner (huwelijk of samenwonend), bloedverwanten (tot in de tweede graad) of aanverwanten (tot in de tweede graad) kunnen en moeten hier dan over beslissen. Bij verschil van mening tussen de betrokken nabestaanden kan de toestemming niet worden verleend en vindt er dus geen donatieprocedure plaats.

Duitsland: Organspendeausweis

In Duitsland is het mogelijk een zogenaamd Organspendeausweis (Donorcodicil) in te vullen en bij je te dragen. In de wet (Transplantationsgesetz 2012) staat dat een Donorregister opgezet kan worden, maar de Bondsregering heeft hier niet voor gekozen.
De keuzemogelijkheden op dit Organspendeausweis zijn:

  • `Ja, ik geef toestemming`,
  • `Ja, ik geef toestemming met uitzondering van de volgende organen....`,
  • `Ja, ik geef toestemming, maar alleen voor de volgende organen...`,
  • `Nee, ik geef geen toestemming`, of
  • `Over een eventuele toestemming beslist .... (waarbij dan de gegevens van een specifiek persoon moeten worden opgeschreven)`

Geen Organspendeausweis

Heeft een overledene geen codicil, dan geldt ook in Duitsland dat de nabestaanden hierover moeten beslissen. Er geldt dan een wettelijk vastgelegde volgorde waarin de nabestaanden benaderd worden en/of het beslissingsrecht hebben.

  1. Echtgeno(o)t(e) of geregistreerd partner
  2. Meerderjarige kinderen
  3. Ouders of voogd
  4. Meerderjarige broers en/of zussen
  5. Grootouders

De nabestaanden die beslissen, moeten in de laatste 2 jaar persoonlijk contact hebben gehad met de overledene. Van hen wordt verwacht dat zij een besluit nemen dat overeenkomt met de (vermoedelijke) wens van de overledene. De arts die het gesprek voert, moet en zal dit zo goed mogelijk uitvragen en uitzoeken.

Last voor de nabestaanden

Zowel in Nederland als in Duitsland is het mogelijk (èn vanuit het gezichtspunt van de nabestaanden zelfs wenselijk) om tijdens het leven een keuze omtrent orgaan- en weefseldonatie vast te leggen. Het niet maken van een keuze heeft tot gevolg dat de nabestaanden op een heel verdrietig moment ook nog te maken krijgen met een pittige vraag. Een behoorlijke last, die in veel gevallen ook leidt tot een weigering om te doneren.

We zouden het zoveel gemakkelijker kunnen maken door tijdens ons leven na te denken over orgaandonatie. En vooral door erover te praten en onze mening te delen met degenen die dichtbij ons staan. Onze nabestaanden kunnen dan beslissen in overeenstemming met onze wens.En wil je helemaal zeker zijn dat jouw eigen wil wordt uitgevoerd? Leg je keuze dan vast, ik op een Organspendeausweis of in Nederland in het Donorregister!!