Orgaan- en weefseldonatie na euthanasie

Om organen te doneren na euthanasie is een indrukwekkend besluit dat groot respect verdient. Voor u en uw familie kan donatie ook betekenis geven aan het zelfgekozen moment van levenseinde, of daar wellicht troost bij bieden. 

Bij euthanasie hebt u tijd om afscheid te nemen van dierbaren. Het afscheidsproces doet u op uw eigen manier en in uw eigen tempo. Het doneren van organen na euthanasie heeft gevolgen voor dit proces. U kunt niet thuis overlijden en moet voor de euthanasie nog onderzoeken ondergaan. Dat kan belastend zijn voor u en uw familie. Het is dan ook belangrijk dat u een goede afweging maakt en kijkt of de gevolgen passen bij uw manier van afscheid nemen. U mag op elk moment het verzoek om orgaan- en weefseldonatie intrekken.

Welke organen en weefsels kunt u doneren na euthanasie?

Organen die na euthanasie geschikt zijn voor transplantatie zijn de nieren, longen, lever en alvleesklier. Donatie van het hart is na euthanasie (nog) niet mogelijk. Weefsels die u kunt doneren zijn: oogweefsel, huid, hartkleppen, bepaalde bloedvaten en bot- en peesweefsel.

Voorwaarden voor donatie na euthanasie

Orgaandonatie na euthanasie kan tot en met ongeveer 75 jaar. Voor weefseldonatie mag u niet ouder dan 86 jaar zijn. Of donatie mogelijk is, hangt af van uw medische conditie, de conditie van uw organen en weefsels en welke ziekte u hebt. De huisarts kan u meer vertellen over de voorwaarden om te doneren na euthanasie.

Wat zijn de gevolgen als u donor wilt zijn na euthanasie?

​De keuze om organen te doneren na euthanasie heeft meer gevolgen dan als u weefsels doneert. Zo is er altijd uitgebreid bloed- en urineonderzoek nodig om te bepalen of organen geschikt zijn voor transplantatie. Dit kan thuis gebeuren. Soms is er extra onderzoek nodig. Dat gebeurt in de dagen voorafgaand aan de euthanasie en betekent dat u nog een keer naar het ziekenhuis moet. U bepaalt zelf of u dit aankan. Als u het te zwaar vindt kan dit betekenen dat u sommige organen niet kan doneren. Ook kan uit het vooronderzoek blijken dat niet alle organen geschikt zijn voor transplantatie. Bij orgaandonatie is het helaas niet mogelijk om thuis te overlijden. Orgaandonatie na euthanasie vindt altijd plaats in een ziekenhuis: artsen moeten de organen namelijk snel na uw dood uitnemen. .

Voor weefseldonatie is geen onderzoek nodig en u kunt thuis overlijden. Weefseluitname vindt na uw dood plaats in het mortuarium, ziekenhuis of uitvaartcentrum.

Wat betekent het voor uw familie als u doneert na euthanasie?

De arts betrekt de familie in de gesprekken over donatie na euthanasie. Dit is heel belangrijk omdat de familie zich dan goed kan voorbereiden. Want overlijden thuis is niet mogelijk als u orgaandonor bent. Ook moet uw familie na de euthanasie binnen 5 minuten afscheid nemen. Dit komt omdat de donoroperatie meteen na de dood moet beginnen. U kunt na de donoroperatie wel opgebaard worden. De begrafenis of crematie wordt niet uitgesteld.

Soms kunnen uiteindelijk niet alle organen en weefsels getransplanteerd worden. De arts kan dit pas na het overlijden met zekerheid beoordelen.

Als familie wil weten of de transplantaties geslaagd zijn, horen ze dit via de huisarts of de transplantatiecoördinator. Soms schrijft een ontvanger een anonieme bedankbrief aan de nabestaanden. De familie krijgt zo’n brief alleen als ze dat zelf willen.

Hoe laat u weten of u donor wilt zijn?

Hebt u vragen over orgaan- en/of weefseldonatie na euthanasie? Dan kunt u bij uw (huis)arts terecht, of bij de arts die u begeleidt bij de euthanasieaanvraag. Als uw euthanasievraag officieel is goedgekeurd, kunt u een verzoek tot donatie bij uw huisarts indienen. Bekijk voor meer informatie de richtlijn voor Orgaandonatie na euthanasie pagina 13.

Informatie voor huisartsen

Bent u (huis)arts en wilt u meer informatie over dit onderwerp? Of hebt u een patiënt met een verzoek voor orgaan- en of weefseldonatie na euthanasie? Lees hier meer