Aantal orgaantransplantaties

Bekijk hier hoeveel transplantaties er in Nederland zijn geweest met organen van overleden donoren. Soms krijgt een patiënt meer dan 1 orgaan tegelijk. Dat tellen we als 1 transplantatie.

Aantal orgaantransplantaties met organen van overleden donoren

Wilt u gegevens bekijken ouder dan 5 jaar? Kijk dan in onze jaarverslagen, tabel 5.1.

Cijfers van 10 september 2021

Orgaan en procedure 2016 2017 2018 2019 2020
Alvleesklier - DBD 6 6 17 7 5
Alvleesklier - DCD 3 5 8 3 4
Hart 35 38 38 38 40
Hart met long - - - - 1
Lever - DBD 99 89 99 94 81
Lever - DCD 44 65 68 67 68
Lever (gesplitst) - DBD 2 5 7 4 7
Lever met alvleesklier - DBD 1 - 2 - -
Long - DBD 42 49 59 59 46
Long - DCD 31 25 29 46 40
Long met lever - DCD - - 1 - -
Nier - DBD 202 168 178 173 158
Nier - DCD 204 237 284 255 257
Nier met alvleesklier - DBD 13 14 8 6 12
Nier met alvleesklier - DCD 6 8 12 13 9
Nier met lever - DBD 1 - 6 2 2
Nier met lever - DCD - 1 - 1 3
Nier met lever (gesplitst) - DBD - - - - 1
Dunne darm - DBD - - 1 - -
Dunne darm met alvleesklier en lever - DBD - - 1 - -
Totaal 689 710 817 768 734

Cijfers van 25 maart 2020

  • DBD = donor was hersendood (Donation after Brain Death)
  • DCD = hart en bloedsomloop waren gestopt (Donation after Circulatory Death)
  • Een transplantatie van 2 nieren tegelijkertijd tellen we als 1 transplantatie (nieren-en-bloc)

Aantal transplantaties per transplantatiecentrum

U ziet het aantal orgaantransplantaties per transplantatiecentrum in het afgelopen jaar. Het zijn transplantaties met organen die donoren na de dood hebben gegeven.

Wilt u gegevens bekijken van langer geleden? Kijk dan in onze jaarverslagen, tabel 5.2.

Cijfers van 10 september 2021

Orgaan en procedure A'dam AMC A'dam VUMC Gro-ningen Leiden Maas-tricht Nij-megen Rotter-dam Utrecht Totaal
Alvleesklier - DBD - - - 5 - - - - 5
Alvleesklier - DCD - - - 4 - - - - 4
Hart - - 9 - - - 18 13 40
Hart met long - - 1 - - - - - 1
Lever - DBD - - 27 11 - - 43 - 81
Lever - DCD - - 24 17 - - 27 - 68
Lever (gesplitst) - DBD - - 5 - - - 2 - 7
Long - DBD - - 20 - - - 17 9 46
Long - DCD - - 9 - - - 12 19 40
Nier - DBD 32 3 35 13 9 19 33 14 158
Nier - DCD 36 6 56 30 14 32 61 22 257
Nier met alvleesklier - DBD - - 3 9 - - - - 12
Nier met alvleesklier - DCD - - 3 6 - - - - 9
Nier met lever - DBD - - - - - - 2 - 2
Nier met lever - DCD - - 1 2 - - - - 3
Nier met lever (gesplitst) - DBD - - - - - - 1 - 1
Dunne darm - DBD - - - - - - - - 2
Totaal 68 9 193 97 23 51 216 77 736

Cijfers van 25 maart 2020

  • DBD = donor was hersendood (Donation after Brain Death)
  • DCD = donor was hartdood (Donation after Circulatory Death)
  • een transplantatie van 2 nieren tegelijkertijd tellen we als één transplantatie (nier-en-bloc)

Orgaandonatie in ziekenhuizen

Dat iemand orgaandonor kan zijn, blijkt meestal op een intensive care in een ziekenhuis. Artsen of verpleegkundigen zien dat de omstandigheden waarin iemand gaat overlijden misschien donatie van organen mogelijk maken. De NTS houdt bij hoe dat in de verschillende ziekenhuizen gaat. Bijvoorbeeld hoe vaak een patiënt herkend wordt als mogelijke donor en hoe vaak het ziekenhuis onderzoekt of iemand in het donorregister staat.

U ziet hier de cijfers van het vorige jaar. We vernieuwen deze gegevens elk jaar in juni. Wilt u gegevens bekijken van langer geleden? Kijk dan in onze jaarverslagen, tabel 8.2 en 8.3.

Orgaandonatie door patiënten op de intensive care, per donatieregio

Cijfers van 10 september 2021

Regio Aantal overledenen % dat donor kan zijn* % dat herkend is als donor Aanmelding 1 of meer organen uit lichaam gehaald
Amsterdam 1087 12,3% 99% 40 32
Groningen 1363 14,7% 100% 77 62
Leiden 1022 11,8% 98% 39 30
Maastricht 537 8,8% 100% 20 17
Nijmegen 1637 11,8% 100% 57 45
Rotterdam 1259 14,8% 98% 60 45
Utrecht 713 14,6% 99% 27 15
Totaal 7618 12,9% 99% 320 246

Cijfers van 25 maart 2020

Toelichting:
'% dat donor kan zijn' noemen we ook wel medisch donor potentieel.

Bron: Nederlandse Overledenen Registratie Donoren (NORD)

Keuze die in Donorregister staat en de beslissing van nabestaanden

Als iemand orgaandonor kan zijn, moet een ziekenhuisarts kijken of deze persoon in het Donorregister staat. Daarna heeft de arts een gesprek met de nabestaanden. U ziet in de tabel wat dit oplevert.

In de tabel staan ook alle situaties waarin het niet bekend is of artsen in het Donorregister hebben gekeken, of waarin het niet bekend is wat de uitslag was.

Gemeten in 90 ziekenhuizen in 2018. 

Cijfers van 10 september 2021

Registratie Keuze in donor-register % keuzes in register Gesprek met nabestaanden % Bezwaar nabestaanden na gesprek
Geeft toestemming voor donatie 205 23,4% 201 13%
Heeft bezwaar tegen donatie 204 23,3% - -
Wil dat nabestaanden beslissen 52 5,9% 51 67%
Geen keuze in donorregister 415 47,4% 398 66%
Onbekend 111 - 68 75%
Totaal 987 100,0% 718 52%

Hoe lang moesten patiënten wachten op het donororgaan?

U ziet hier hoeveel maanden patiënten hebben gewacht op de orgaantransplantatie. Dit zijn de gegevens van het afgelopen jaar. Wilt u gegevens bekijken van langer geleden? Kijk dan in onze jaarverslagen (tabel 5.4).

Cijfers van 10 september 2021

Wachttijd in maanden Alleen nier Nier met alvleesklier Alleen alvleesklier Alleen hart Alleen lever Alleen long
Geen 31 - - - - -
0 tot 6 maanden 18 6 1 12 83 33
6 tot 12 maanden 26 2 - 4 38 16
12 tot 24 maanden 111 7 2 4 26 24
24 tot 60 maanden 173 5 6 20 6 10
60 maanden of langer 56 1 - - 3 3

Cijfers van 25 maart 2020

  • Wachttijd bij alleen nier = aantal maanden dialyseduur tot transplantatie
  • Wachttijd bij nier met alvleesklier = aantal maanden op wachtlijst voor alvleesklier
  • Wachttijd bij een ander orgaan = aantal maanden op de wachtlijst voor dat orgaan

Wat zijn de kenmerken van patiënten die een donororgaan kregen?

U ziet hier de cijfers van het afgelopen jaar. Wilt u gegevens bekijken van langer geleden? Kijk dan in onze jaarverslagen (tabel 5.3).

Leeftijd - Cijfers van 10 september 2021

Jaar Alleen hart Alleen lever Alleen long Alleen nier Nier met alvleesklier
0 tot 16 jaar 3 6 1 3 -
16 tot 56 jaar 25 71 29 146 19
56 tot 65 jaar 10 43 41 103 1
65 jaar en ouder 2 36 15 163 1

Eerste of volgende transplantatie - Cijfers van 10 september 2021

Eerste/volgende Alleen hart Alleen lever Alleen long Alleen nier Nier met alvleesklier
Eerste 40 135 83 339 21
Volgende - 21 3 76 -

Bloedgroep - Cijfers van 10 september 2021

Bloedgroep Alleen hart Alleen lever Alleen long Alleen nier Nier met alvleesklier
A 16 58 43 182 7
AB 1 12 6 14 -
B 6 19 10 52 2
O 15 76 46 180 10

Urgentie - Cijfers van 10 september 2021

Urgentie Alleen hart Alleen lever Alleen long Alleen nier Nier met alvleesklier
Geen urgentie: de patiënt is transplantabel 23 133 86 - 11
Hoge urgentie: de patiënt is hoog geïmmuniseerd 17 23 - 3 -
I - Immunized (vPRA > 0) - - - 97 1
T - Transplantable (vPRA = 0) - - - 315 10

Mismatch - Cijfers van 10 september 2021

Verschillen Alleen hart Alleen lever Alleen long Alleen nier Nier met alvleesklier
0 - 1 - 26 -
1 - 3 - 24 -
2 2 5 4 85 3
3 5 13 10 131 4
4 9 30 25 78 3
5 12 57 30 53 6
6 12 47 17 18 5

Antistoffen - Cijfers van 10 september 2021

Antistoffen Alleen hart Alleen lever Alleen long Alleen nier Nier met alvleesklier
0 tot 6% 32 65 63 264 19
6 tot 85% 2 1 - 34 -
85 tot en met 100% - 1 - 7 -
Onbekend 6 89 23 110 2

Hoeveel dagen hebben patiënten gewacht op een donororgaan?

Hieronder ziet u hoeveel dagen patiënten op de wachtlijst hebben gestaan en hoeveel dagen nierpatiënten nierdialyse hebben gehad vóór de transplantatie.

We laten dit op twee manieren zien:

  • het gemiddeld aantal dagen,
  • en de middelste waarde: de mediaan. Als je alle wachttijden op een rij zet van kort naar lang, dan is de mediaan de middelste wachttijd uit die rij.

We doen dit omdat er grote verschillen zijn in wachttijden. De middelste waarde geeft dan beter aan hoeveel dagen de grootste groep patiënten moet wachten. Voor een nier is de middelste waarde bijna 1,5 jaar vanaf de dialyse. Voor een hart is het ruim 1,5 jaar, voor longen ruim 8 maanden en voor een lever is het ruim 3 maanden.

Dit zijn de gegevens van het afgelopen jaar. Wilt u gegevens bekijken van langer geleden? Kijk dan in onze jaarverslagen, tabel 5.4.

Cijfers van 10 september 2021

Wachttijd/dialysetijd in dagen Alleen nier Nier met alvleesklier Alleen alvleesklier Alleen hart Alleen lever Alleen long
Op wachtlijst, gemiddeld 871 575 902 710 261 443
Op wachtlijst, mediaan 659 441 1138 701 141 306
Dialyse, gemiddeld 1136 - - - - -
Dialyse, mediaan 660 - - - - -

Orgaandonatie door levende donoren

Meestal gaat het bij donatie bij leven om levende nierdonatie. Een levende donor kan ook een stukje van de lever geven. Bekijk hier de cijfers over levende donoren. Bij niertransplantaties komt er vaker een nier van een levende donor dan van een overleden donor. We laten hier ook zien wat de relatie is tussen de donor en de patiënt.U ziet gegevens van de afgelopen 5 jaar. Wilt u gegevens bekijken ouder dan 5 jaar? Kijk dan in onze jaarverslagen, tabel 6.1 tot en met 6.5.

Aantal levende nierdonoren

De donor kan een bloedverwant zijn van de patiënt: dan zijn donor en patiënt genetisch aan elkaar verwant. Het kan gaan om vader, moeder, zoon, dochter, opa, oma, neef, nicht, oom of tante. Andere donoren zijn geen bloedverwant van de patiënt.

Aantal levende nierdonoren

Cijfers van 10 september 2021

Relatie tussen levende nierdonor en patiënt

Bloedverwant

Bloedverwant - Cijfers van 10 september 2021

Relatie 2016 % 2017 % 2018 % 2019 % 2020 %
Moeder 47 20% 47 23% 48 24% 45 20% 39 23%
Vader 40 17% 36 18% 27 14% 40 18% 31 18%
Zoon / dochter 28 12% 35 17% 29 15% 36 16% 21 12%
Broer / zus 93 39% 65 32% 68 34% 70 32% 62 37%
Opa / oma 1 0% 2 1% - - 1 0% - -
Kleinzoon / kleindochter - - 1 0% - - - - - -
Oom / tante 15 6% 8 4% 16 8% 10 5% 6 4%
Neef / nicht 11 5% 8 4% 9 5% 19 9% 7 4%
Niet bekend 2 1% 1 0% 1 1% 1 0% 3 2%
Totaal 237 100% 203 100% 198 100% 222 100% 169 100%

Geen bloedverwant

Geen bloedverwant - Cijfers van 10 september 2021

Relatie 2016 % 2017 % 2018 % 2019 % 2020 %
Partner 127 39% 156 45% 125 40% 121 43% 100 49%
Vriend 48 15% 43 12% 65 21% 65 23% 37 18%
Andere familie 31 9% 37 11% 33 11% 24 9% 26 13%
Anonieme donor 64 20% 58 17% 58 19% 36 13% 18 9%
Niet bekend 57 17% 55 16% 31 10% 34 12% 25 12%
Totaal 327 100% 349 100% 312 100% 280 100% 206 100%

Patiënten die op de ruilwachtlijst voor een nier komen

Soms wil iemand een nier doneren aan een patiënt die hij of zij kent, maar is hij niet geschikt als donor voor deze ontvanger. Bijvoorbeeld omdat de bloedgroep van de donor niet past bij die van de patiënt. Hiervoor hebben de NTS en de transplantatiecentra een ruilwachtlijst gemaakt. Die noemen we het ‘cross-overprogramma’. Donor en patiënt kunnen zich hiervoor samen als tweetal aanmelden. Met de ruilwachtlijst kijken we of de donor aan de patiënt van een ander tweetal kan doneren en andersom. U ziet hoeveel tweetallen van een donor en een patiënt meedoen en waarom de donor niet aan de patiënt kon doneren.

Cijfers van 10 september 2021

Reden 2018 2019 2020 Totaal
Bloedgroep incompatibel 5 16 35 56
Kruisproef positief 4 21 18 43
Bloedgroep incompatibel en kruisproef positief 4 5 4
Compatibel - - 5 5
Totaal 13 42 62 117

Patiënten die van de ruilwachtlijst voor een nier af gaan

Soms gaan tweetallen van de ruilwachtlijst af. Er kan dan wel of geen transplantatie geweest zijn. In deze tabel staan de gegevens van allebei de situaties. Eerst ziet u hoe de transplantatie tot stand is gekomen. Daarna ziet u waarom tweetallen van de ruilwachtlijst gaan zonder transplantatie.

Cijfers van 10 september 2021

Reden uitstroom 2020 Bloedgroep incompatible Kruisproef positief Beide Compatible Totaal
Transplantatie met nier van andere levende donor 6 2 - - 8
Postmortale nier ontvangen 4 4 - - 8
Transplantatie met eigen donor 7 - - 1 8-
Getransplanteerd in programma 6 9 - 2 17
Subtotaal getransplanteerd 23 15 - 3 41
Verwijderd 9 5 4 - 18
Nog op de wachtlijst 24 25 10 2 61
Totaal 56 45 14 5 120

Toelichting

Nier gekregen van anonieme donor 
Een anonieme donor (altruïstische donor) geeft een nier aan een patiënt op de ruilwachtlijst. De oorspronkelijke donor die hoorde bij de patiënt geeft een nier aan een patiënt die bovenaan de nierwachtlijst staat. Dit noemen we dominodonatie (domino-paired kidney exchange).

Nier geruild met tweetal buiten ruilwachtlijst om
Soms geeft een donor van buiten de ruilwachtlijst zijn nier niet rechtstreeks aan een patiënt die hij kent. In plaats daarvan hij kiest ervoor om donatie via de ruilwachtlijst te doen en zo een extra transplantatie mogelijk te maken. Op dat zelfde moment krijgt de patiënt buiten de ruilwachtlijst een nier van een onbekende donor die aan de ruilwachtlijst meedoet.

Waarom gaat een tweetal zonder transplantatie van de ruilwachtlijst af?

Reden uitstroom 2020 A AB B O Totaal
Transplantatie met nier van andere levende donor 1 1 1 5 8
Postmortale nier ontvangen 2 - - 6 8
Transplantatie met eigen donor 1 - 1 6 8
Getransplanteerd in programma 5 - 2 10 17
Subtotaal getransplanteerd 9 1 4 27 41
Verwijderd 2 - 2 14 18
Nog op de wachtlijst 14 2 6 39 61
Totaal 25 3 12 80 120

Relatie tussen levende leverdonor en patiënt

Cijfers van 10 september 2021

Relatie 2016 2017 2018 2019 2020
Bloedverwant 10 5 10 14 17
Geen bloedverwant 2 4 2 8 7
Totaal 12 9 12 22 24

Toelichting

Soms heeft een patiënt een levertransplantatie nodig, omdat zijn eigen lever een eiwit maakt waardoor hij ziek wordt. Deze lever kan het in een ander lichaam wel goed doen. Krijgt de patiënt een levertransplantatie van een overleden donor? Dan kan hij zijn eigen lever geven aan een andere patiënt. Dat heet een dominotransplantatie van de lever. Afgelopen jaar kwam dit niet voor in Nederland.