Zwak-positieve donoren tijdens COVID-19

  • Auteur(s): Mirjam Martens
  • Gericht aan: ODC, DC, Commissie Donatie NVIC, Donatie Intensivisten, Supervisoren, LOL, LONT, LOTTO en LORUT
  • Afgestemd met: De RTL, voorzitter supervisorenoverleg, voorzitters commissie Donatie NVIC, LOL, LONT, LOTTO en LORUT
  • Datum: 11 februari 2022
  • Status: Dit beleid wordt regelmatig geëvalueerd

Uitgangspunt

De COVID-19 uitslag uit het donor ziekenhuis is leidend

  • Uitslag vanuit donorziekenhuis is kwalitatief:
    • Positief  betekent geen donatie;
    • Negatief betekent donatie; normale procedure wordt gevolgd
    •  Bij de uitslag zwak-positief: vervolg procedure
  • Uitslag vanuit donorziekenhuis is kwantitatief (de uitslag wordt gegeven in Ct-waarden): vervolg procedure

Belangrijkste kenmerken vervolg procedure  

  • Vaststellen Ct waarde
    • Is deze waarde  ≤ 33, dan wordt donor alsnog als positief geclassificeerd.
    • CT waarde > 36, dan wordt de donor als negatief geclassificeerd: donatie.
    • Is deze Ct-waarde >33 en  ≤ 36, dan is de donor zwak positief: donatie mits
      • Het betreft herstelde COVID    
      • Minimaal 14 dagen na eerste ziektedag
      • Geen actieve COVID meer
      • Herhaaltest: 1 PCR test met interval van 24 uur en waarde >33
      • Indien mogelijk antistoffentest (anti S / anti N) 
  • Alle organen kunnen worden aangeboden. 
  • Overleg met uitnameteam over extra veiligheidsmaatregelen bij DCD donor. 
  • IC omstandigheden, OK omstandigheden en logistiek rondom beeldvorming moet veilig zijn.

Aanleiding

Nederland heeft te maken met een extreem hoog aantal besmettingen. De Omikron variant is hiervoor verantwoordelijk en is op dit moment al dominant in Nederland. Het standaard beleid vanaf het begin van de pandemie is altijd geweest: een positieve donor wordt niet opgewerkt. Zwak positief wordt gezien als positief. De PCR test is hierbij leidend. In de loop van de COVID pandemie is meer duidelijkheid ontstaan over de effecten van COVID op bepaalde organen, hebben steeds meer donoren COVID gehad en is duidelijk geworden dat PCR testen soms lang positief uitslaan terwijl de patiënt eigenlijk geen actief ziektebeeld meer heeft. De vraag die telkens weer gesteld wordt: zijn er zwak positieve donoren die toch in aanmerking zouden komen voor donatie, rekening houdend met een veilige situatie op de IC voor de ODC, de veiligheid van de medewerkers tijdens de uitname en de acceptatie voor transplantatie. Het aanname beleid voor orgaandonatie wordt daarom iets versoepeld, waarbij extra ruimte ontstaat voor de zwak-positieve donoren.

Uitgangspunten

Start procedure bij potentiële donor

  • Elke donor wordt getest op SARS-CoV-2, hetgeen inhoudt: een nasofarynx (neus)wat en orofarynx (keel)wat.
  • De donor mag wel al gemeld worden aan ET voordat de COVID-testuitslag bekend is. 
  • Test uitslag vanuit donorziekenhuis is kwalitatief oordeel: 
    • Positief  betekent geen donatie;     
    • Negatief betekent donatie; normale procedure wordt gevolgd. 
    • Bij de uitslag zwak-positief verwijzen wij voor interpretatie en werkwijze naar onderstaande vervolg procedure. 
  • Test uitslag vanuit donorziekenhuis is kwantitatief  oordeel (de uitslag wordt gegeven in Ct -waarden): dan verwijzen wij voor interpretatie en werkwijze naar onderstaande vervolg procedure.

Vervolgprocedure

Als er volgens het donorziekenhuis sprake is van een zwakpositieve donor, dan wel als er inzage is in de Ct-waarden, dan is het belangrijk om de volgende gegevens in kaart te brengen:

  • Wat is de CT waarde (die leidt tot een zwak-positief/acceptabele uitslag)? 
  • Is deze waarde  ≤ 33, dan wordt donor alsnog als positief geclassificeerd. CT waarde > 36, dan wordt de donor als negatief geclassificeerd. Is deze Ct-waarde >33 en  ≤ 36, dan wordt de donor als zwak positief geclassificeerd en als niet meer besmettelijk gezien. Donatie kan plaatsvinden, onder de volgende voorwaarden:
    • Uit de anamnese kan worden geconcludeerd dat het om een herstelde COVID infectie gaat    
    • Er zijn tenminste 14 dagen verstreken na de eerste ziektedag van de donor 
    • De donor heeft geen actief ziektebeeld meer, zie *,
    • Verplicht: 1 extra PCR test met interval van 24 uur en Ct waarde >33
    • Niet verplicht: Indien mogelijk een aanvullende antistoffen test (anti S / anti N)  
  • Wat zijn de IC omstandigheden van de donor en als dit op een COVID afdeling is, zijn er dan hulpmiddelen nodig om de veiligheid te waarborgen? Zijn er logistieke beperkingen, zoals voor transport naar beeldvormend onderzoek?
  • Door LOL, LONT en LOTTO is aangegeven dat alle organen kunnen worden aangeboden bij een CT waarde boven de 33. Overleg is mogelijk, maar niet noodzakelijk.
  • Als het gaat om een DCD procedure (de- en re intuberen), dan dient wel vooraf overleg plaats te vinden met het uitname team, of er extra beschermende maatregelen moeten worden genomen (FFP2 maskers, spatbrillen) tijdens de uitname op OK en tijdens transport donor door ODC.

* herstel vaststellen van presenterende symptomen van COVID-19: verkoudheid koorts, hoest, keelpijn, (toename) dyspnoe, malaise, hoofdpijn. NB Smaak- en geurverlies niet meenemen want dat duurt langer en is niet gerelateerd aan virale load. Zie hiervoor ook de omschrijving zoals het RIVM die hanteert.

Belangrijke aanvullende punten

  • Als de anamnese niet voldoende zekerheid biedt, of de situatie op de IC of de OK is mogelijk onveilig, dan wordt de procedure afgebroken.    
  • Er moet minimaal 1 orgaan geaccepteerd worden, om de donor verder op te werken.
  • Uiteindelijk blijft het testresultaat van het donorziekenhuis leidend en het kan voorkomen dat een donorziekenhuis strengere maatstaven hanteert om een donor als positief te bestempelen. Als er geen inzage is de Ct-waarden moet uitgegaan worden van de kwalitatieve conclusie van het donorziekenhuis. Alleen als er wel inzage is in de Ct waarden en die liggen binnen ons acceptatiebereik, zal het ziekenhuis worden gevraagd om ondanks hun conclusie positief voor COVID, toch orgaandonatie mogelijk te maken als dit veilig kan plaatsvinden.
  • De antistoffen test is niet verplicht, maar is wel waardevolle diagnostiek om meer zekerheid te krijgen over het stadium van de COVID infectie (beginnend of herstellend) bij een zwak positieve donor, zeker als het vaststellen van herstel klinisch lastig is.