Wachtlijst voor orgaantransplantatie

Een nieuw orgaan kan uw leven redden. U komt voor orgaantransplantatie in aanmerking als het de enige mogelijkheid is om te blijven leven. Met een computerprogramma zorgen Eurotransplant en de NTS voor eerlijke toewijzing van organen. Lees hoe u op de wachtlijst komt voor een orgaantransplantatie.

Brochure: Op de wachtlijst

Voor welke organen kunt u op de wachtlijst staan?

In dit filmpje wordt uitgelegd hoe de wachtlijst voor een orgaantransplantatie werkt
Op de wachtlijst voor een orgaantransplantatie

Onderzoeken orgaantransplantatie

Het is belangrijk dat u het orgaan krijgt dat zo goed mogelijk bij u past. Ook uw conditie moet goed genoeg zijn voor een operatie, en voor de medicijnen die u krijgt na de transplantatie. Daarom krijgt u vooraf een aantal onderzoeken. Soms in uw eigen ziekenhuis, maar meestal in het transplantatiecentrum van een universitair ziekenhuis.

Het transplantatieteam

Tijdens de onderzoeken maakt u kennis met het transplantatieteam. In zo’n team zitten artsen, diëtisten, verpleegkundigen, fysiotherapeuten en medisch maatschappelijk werkers. Uit welke mensen het team precies bestaat, verschilt per ziekenhuis en per orgaan. Dit transplantatieteam beslist of u een transplantatie nodig hebt en of u lichamelijk en geestelijk fit genoeg bent voor een operatie. Uiteindelijk beslist u zelf of u op de wachtlijst geplaatst wilt.

Hoe kom ik op de wachtlijst voor een orgaan?

U komt op de wachtlijst als de uitslagen van de onderzoeken goed zijn en als u de operatie aankunt. Er mogen geen grote risico’s zijn waardoor de operatie mis kan gaan. Iemand van het transplantatieteam zet uw gegevens in een centraal computersysteem. Hierna staat u op de wachtlijst voor een orgaan. Eurotransplant beheert deze wachtlijst. De NTS is er verantwoordelijk voor dat dit op een goede manier gebeurt.

Ziekenhuizen die transplantaties uitvoeren

Universitaire ziekenhuizen zijn gespecialiseerd in orgaantransplantaties. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport beslist welke van deze ziekenhuizen welke organen mag transplanteren.

Cijfers: Wachtlijst voor organen

Bekijk hier hoeveel mensen op de wachtlijst staan voor een nier, alvleesklier, hart, long, lever en dunne darm. Sommige patiënten hebben meer organen nodig en staan op meer wachtlijsten. Het gaat om patiënten in Nederland.

Orgaan 2014 2015 2016 2017 2018 Verschil 2018 en 2017
Alvleesklier 20 21 26 27 21 -22 %
Hart 89 101 99 107 120 12 %
Hart met lever en long - - 1 - - -
Hart met long 2 1 1 - 1 -
Lever 104 109 122 128 125 -2 %
Lever met alvleesklier - - - 1 - -
Long 178 176 193 178 185 4 %
Nier 622 544 595 650 719 11 %
Nier met alvleesklier 23 31 32 19 20 5 %
Nier met lever 5 1 2 4 2 -
Dunne darm 1 - - 1 2 -
Totaal 1044 984 1071 1115 1195 7 %

Cijfers van 28 maart 2019

Toewijzen van een orgaan

U staat op de Nederlandse wachtlijst voor een orgaan of weefsel. Kinderen en patiënten die heel snel een donororgaan nodig hebben omdat ze anders op korte termijn doodgaan, kunnen een orgaan ontvangen uit het internationale aanbod van organen. Nederland werkt samen met zeven andere Europese landen om zoveel mogelijk patiënten op de wachtlijst te helpen.

Als een donor overlijdt, zet het ziekenhuis al zijn medische gegevens in een centraal computersysteem. Denk aan de bloedgroep en weefseltypering. Dan vergelijkt een computerprogramma deze donorgegevens met de gegevens van patiënten op de wachtlijst. Dat levert een lijst op met patiënten bij wie het donororgaan goed past. Ook wachttijd en een eerlijke verdeling tussen de landen weegt daarin mee.

Eurotransplant beheert wachtlijsten

Eurotransplant is de organisatie die de wachtlijsten voor organen beheert. Aan de internationale uitwisseling van organen doen acht landen mee: Nederland, Oostenrijk, Slovenië, Luxemburg, Kroatië, Duitsland, Hongarije en België.

De lijst van organen en ontvangers

Als een orgaan beschikbaar komt bekijkt een medewerker van Eurotransplant de wachtlijst en belt naar het ziekenhuis van de patiënt die het beste past en het eerste aan de beurt is voor het donororgaan. Als u dit bent, beslist uw behandelend arts of de transplantatie door kan gaan. Hij weet of u fit genoeg bent voor de operatie en of dit orgaan geschikt is voor u. Is dat niet het geval, dan neemt Eurotransplant contact op met het ziekenhuis van de tweede patiënt op de lijst.

Krijgen sommige patiënten voorrang?

Soms krijgen patiënten een speciale vermelding op de wachtlijst. Dat kan bijvoorbeeld hoog urgent zijn. Bijvoorbeeld als u medische situatie heel ernstig is of als u nog heel jong bent. U krijgt dan voorrang als er een geschikt orgaan is. Hoe het dit precies werkt, is voor elk orgaan anders.

Internationale uitwisseling van organen

Voor de internationale uitwisseling van organen is een eerlijke verdeling tussen de landen belangrijk. De computerberekening telt dit mee als er een orgaan beschikbaar is. Bijvoorbeeld: een donororgaan uit Nederland gaat naar een patiënt in België die dodelijk ziek is en bij wie dat orgaan precies past. De volgende keer dat er in België een donororgaan is, weegt mee dat Nederland nog een orgaan terugkrijgt. 

Wie maakt deze regels voor toewijzing van organen?

Medisch specialisten uit alle acht Eurotransplant-landen maken samen de regels voor het toewijzen van donororganen. Artsen uit Nederlandse transplantatiecentra bepalen de regels voor toewijzing van organen in Nederland. Op basis van deze regels voert een computerprogramma berekeningen uit om organen van een donor aan patiënten te koppelen.

Weten hoe u op de wachtlijst staat?

Uw eigen arts heeft uw status op de wachtlijst met u besproken en deze bij de Nederlandse Transplantatie Stichting aangemeld. Hij of zij is uw eerste aanspreekpunt en kan uitleggen waarom u deze status hebt. Uw status verandert soms en ook dan legt uw arts uit waarom.

Wilt u zelf uw wachtlijststatus bij ons opvragen? Of de status van uw kind? Dat kan voor hart, nier en longen. Stuur ons dan het ondertekende formulier inzage status wachtlijst donororgaan (PDF, 94 Kb) en een kopie van uw legitimatiebewijs. U krijgt van ons een brief met uw status zoals die op dat moment bij ons geregistreerd staat.