Ga naar de inhoud

Wanneer ben ik aan de beurt voor een transplantatie?

Je arts heeft jouw gegevens in een centraal computersysteem gezet. Nu sta je op de Nederlandse wachtlijst voor een orgaan of weefsel. Kinderen en patiënten die heel snel een donororgaan nodig hebben omdat ze anders overlijden, kunnen een orgaan ontvangen uit het internationale aanbod van organen. 

Eurotransplant beheert wachtlijsten

Eurotransplant is de organisatie die de wachtlijsten voor organen beheert. Aan de internationale uitwisseling van organen doen 8 landen mee: Nederland, Oostenrijk, Slovenië, Luxemburg, Kroatië, Duitsland, Hongarije en België.

Toewijzen van een orgaan

Als een donor overlijdt, zet het ziekenhuis al zijn medische gegevens in een centraal computersysteem. Denk aan de bloedgroep en weefseltypering. Dan vergelijkt een computerprogramma deze donorgegevens met de gegevens van patiënten op de wachtlijst. Dat levert een lijst op met patiënten bij wie het donororgaan goed past. Ook wachttijd en een eerlijke verdeling tussen de landen weegt daarin mee.

De lijst van organen en ontvangers

Een medewerker van Eurotransplant bekijkt de lijst met kandidaten en belt naar het ziekenhuis van de patiënt die het eerste aan de beurt is voor het donororgaan. Als jij dit bent, beslist jouw behandelend arts of de transplantatie door kan gaan. Hij weet of je fit genoeg bent voor de operatie en of dit orgaan geschikt is voor jou. Is dat niet het geval, dan neemt Eurotransplant contact op met het ziekenhuis van de tweede kandidaat op de lijst.

Krijgen sommige patiënten voorrang?

Soms krijgen patiënten een bepaalde status op de wachtlijst. Die kan bijvoorbeeld hoog urgent zijn. Bijvoorbeeld als je medische situatie heel ernstig is of als je nog heel jong bent. Je krijgt dan voorrang als er een geschikt orgaan beschikbaar komt. Hoe het met de status precies werkt is voor elk orgaan anders.

Internationale uitwisseling van organen

Voor de internationale uitwisseling van organen is eerlijke verdeling tussen de landen belangrijk. De computerberekening telt dit mee als er een orgaan beschikbaar komt. Bijvoorbeeld: een donororgaan uit Nederland gaat naar een patiënt in België die dodelijk ziek is en bij wie dat orgaan precies past. De volgende keer dat er in België een orgaan beschikbaar komt, wordt er rekening mee gehouden dat Nederland nog een orgaan 'terug moet krijgen'. 

Wie maakt deze regels voor toewijzing van organen?

Een team van medisch specialisten afkomstig uit alle 8 Eurotransplant-landen maakt de regels voor het toewijzen van donororganen. Artsen uit Nederlandse transplantatiecentra bepalen de regels voor toewijzing van organen in Nederland. Op basis van deze regels voert een computerprogramma berekeningen uit om organen van een donor aan patiënten te koppelen.

Eurotransplant zorgt ervoor dat de registraties op de orgaanwachtlijst goed verlopen. Als er een orgaan beschikbaar komt, zitten er dag en nacht mensen klaar om het ziekenhuis in te lichten. De Nederlandse Transplantatie Stichting is er verantwoordelijk voor dat de regels goed toegepast worden en de toewijzing goed verloopt.

Wie bepaalt of ik weefsel krijg toegewezen?

Donorweefsel wordt bewaard op verschillende plekken in Nederland, bij de weefselbanken. Dit zijn instellingen zonder winstoogmerk. De NTS beheert de wachtlijsten voor hoornvlies, hartklep en slagader. Voor botweefsel beheert BISLIFE de wachtlijst. Voor huid is geen wachtlijst.

De NTS wijst de weefsels toe aan patiënten. Artsen registreren hun patiënten voor de weefselwachtlijst in een centraal computerbestand bij de NTS.

Wie maakt de regels voor toewijzing van weefsel?

Een medisch team van de NTS stelt de regels op. Als er veel medische gegevens van donor en de ontvanger bij elkaar moeten passen, berekent de computer wie in aanmerking komt voor donorweefsel. Soms is een computerberekening niet nodig, bijvoorbeeld bij hoornvlies zonder weefseltypering. In dat geval bepaalt je arts dat je aan de beurt bent voor een transplantatie. De NTS zorgt er dan voor dat er op tijd een hoornvlies uit de weefselbank beschikbaar is.