Orgaandonatie stap voor stap

Alle stappen van het orgaandonatieproces zijn vastgelegd in het Modelprotocol Orgaan- en Weefseldonatie. Hieronder vindt u een verkorte uitleg van de procedure. Bij ieder overlijden dient u het donatieformulier in te vullen.

Hier ziet u een beslisboom voor orgaan- en weefseldonatie
Beslisboom donatie

Stap 1. Orgaandonatie is mogelijk indien patiënt

  • Hersendood of infauste prognose met stoppen behandeling
  • Geïntubeerd
  • Geen actieve virale infecties of actieve tuberculose
    N.B.: Sepsis door een ander micro-organisme is geen contra-indicatie bij gerichte antibiotische therapie
  • Geen maligniteit ten tijde van overlijden (m.u.v. primaire hersentumoren)
  • Geen falen van alle organen
  • Geen andere contra-indicaties  Lees meer over wanneer orgaandonatie wel of niet mogelijk is
  • Overlijden op IC (indien nodig mogelijkheid tot verplaatsen patient naar IC).

Vergeet bij exclusiecriteria voor orgaandonatie niet de mogelijkheid van weefseldonatie.

Neem bij twijfel contact op met het Orgaancentrum via 071 - 579 57 95, of met de dienstdoende orgaandonatiecoördinator (ODC).

Stap 2. Donorregister raadplegen

Raadpleeg het Donorregister via het Orgaancentrum van de NTS: 071 - 579 57 95. (24/7). Lees meer over raadplegen donorregister

Houd de volgende gegevens bij de hand:

  • patiënt: burgerservicenummer, de voorletter(s), naam, geboortedatum, geslacht, adres.
  • behandelende arts: de voorletter(s), naam, geboortedatum, BIG-registratienummer, ziekenhuis en plaats en telefoonnummer waarop u bereikbaar bent.

In het geval van een niet-natuurlijke dood of als het gaat om een minderjarige (<18 jaar) meldt u het overlijden aan de gemeentelijke lijkschouwer. De officier van justitie moet dan toestemming geven voor de weefseldonatie. U kunt de donor al aanmelden voordat u deze toestemming heeft. Lees meer over donatie niet natuurlijke dood

Stap 3. Het donatiegesprek 

Bespreek donatie met de nabestaanden. Vanaf 1 juli 2020 treedt de nieuwe donorwet in werking. Raadpleeg https://www.transplantatiestichting.nl/page/donatiegesprek om te kijken wat er vanaf 1 juli 2020 verandert en wat de betekenis is van de uitkomst uit het Donorregister. Let op: nabestaanden zijn de familieleden inclusief partner tot en met de tweede graad, naasten zijn de nabestaanden inclusief de mensen die de donor hebben gekend (vriend, verzorger).

  • Indien 'Ja'-registratie of 'Geen bezwaar' (de eerste 'Geen Bezwaar' is pas vanaf eind december/begin januari 2021 in het Donorregister): informeer de naasten over de wens van de overledene.
  • Indien 'beslissing nabestaanden' of 'specifiek persoon' of blokkade/geen registratie: vraag toestemming.
  • Indien 'nee'-registratie; informeer de naasten.

Stap 4. Toestemming: en dan?

Is er toestemming van de patiënt of de nabestaanden en is er – ingeval van een niet-natuurlijk overlijden - ook toestemming van de officier van justitie? Dan kan de donatieprocedure worden gestart.

Roep de dienstdoende ODC op. Dit kan via het Orgaancentrum (071 - 579 57 95).

Stap 5. Orgaandonatieprocedure

Hoe de orgaandonatieprocedure eruitziet hangt af van de wijze waarop de dood van de patiënt wordt vastgesteld. Per procedure worden er verschillende stappen genomen. De procedures worden pas gestart nadat er met de nabestaanden gesproken is over donatie.

Donation after Brain Death 

Bij een DBD-procedure wordt de dood vastgesteld op grond van neurologische criteria, ook wel hersendood genoemd. Voor het vaststellen van de hersendood volgen artsen het Hersendoodprotocol. Lees meer over vastellen van de hersendood

Donation after circulatory death

Bij een DCD-procedure wordt de dood vastgesteld op basis van circulatoire criteria. Na het overlijden van de patiënt kan de orgaandonatie plaatsvinden. Lees meer over DCD procedure

Stap 6. Donor aanmelden en logistiek

Bij een potentiële donor worden een aantal onderzoeken verricht om te beoordelen welke organen geschikt zijn voor donatie. Naast de onderzoeken, is het belangrijk om een volledig beeld te krijgen van de medische en sociale voorgeschiedenis van de (potentiële) donor en van zijn actuele situatie. De ODC coördineert deze procedure. Nadat alle benodigde informatie is verzameld en de patiënt geschikt is bevonden als donor, meldt de ODC de patiënt aan bij Eurotransplant. Eurotransplant wijst organen aan ontvangers toe volgens de Nederlandse allocatieregels. Als coördinator van de donatieprocedure organiseert de ODC de logistiek rondom de procedure. Lees meer over donor aanmelden en logistiek