Als hart en bloedsomloop gestopt zijn

Bij donoren die zijn overleden na een hartstilstand is de bloedsomloop en ook de ademhaling gestopt. Artsen noemen dit ‘overlijden na een circulatiestop’. Dit heet ook Donation after Circulatory Death (DCD).

Als iemand op de intensive care ligt, kan er een moment komen waarop blijkt dat er geen kans meer is dat de patiënt herstelt. Het team van artsen beslist dan samen om de behandeling te stoppen. De patiënt gaat overlijden. Deze beslissing staat helemaal los van een eventuele orgaandonatie. Artsen bepalen samen met de familie van de patiënt het tijdstip dat de behandeling stopt. De patiënt gaat dan van het beademingsapparaat af. Als hij binnen 2 uur overlijdt, blijft orgaandonatie meestal mogelijk. 

Verplichte 5 minuten

Als het hart en de bloedsomloop stilstaan, wacht de arts van de patiënt verplicht 5 minuten. Deze 5 minuten zijn nodig om zeker te weten dat het hart niet meer vanzelf begint te kloppen en dat iemand niet meer vanzelf begint te ademen. Artsen noemen deze 5 minuten de 'no touch periode’. Deze periode is wettelijk verplicht. Na deze 5 minuten stelt de arts de dood vast. 

Zodra het bloed niet meer door het lichaam stroomt, worden organen snel minder geschikt voor transplantatie. Om ze zo goed mogelijk te houden, gaat de donor meteen na deze 5 minuten naar de operatiekamer. Daar staat het uitnameteam klaar voor de donoroperatie. Als de patiënt niet binnen 2 uur overlijdt gaat dit team weer naar huis. 

Artsen moeten 5 minuten wachten nadat de bloedsomloop is gestopt. Dat lijkt misschien vreemd. Zeker als u wel eens hebt gehoord dat bij een hartstilstand de eerste 6 minuten van levensbelang zijn een reanimatie. Dat komt doordat het hier gaat om heel verschillende situaties. 

Bij reanimatie

Wanneer iemand opeens een hartstilstand krijgt en het bloed niet meer stroomt, is het belangrijk er bijvoorbeeld door reanimatie voor te zorgen dat er meteen weer zuurstof in het lichaam komt. In ieder geval binnen 6 minuten. Anders beschadigen de hersenen.  

Bij verwacht overlijden

Bij de 5 minuten ‘no touch’ bij orgaandonatie is de situatie heel anders. Het is dan al zeker dat de patiënt overlijdt. Er is geen kans meer dat hij herstelt. Daarom stoppen artsen met de behandeling. Artsen mogen namelijk van de wet niet doorgaan met een medisch zinloze behandeling. Dit zou ook gebeuren als deze persoon geen orgaandonor is.

Meer weten over orgaandonatie?