Het coronavirus en adviezen voor transplantatiepatiënten

13 maart 2020

1 oktober 2020. Om verspreiding van het coronavirus in Nederland tegen te gaan worden allerlei maatregelen getroffen. Het is nog niet zeker wat het virus voor gevolgen kan hebben voor transplantatiepatiënten. Hoe voorkomt u dat u het coronavirus krijgt? En hoe het zit met werken, uw medicatie, schoolgaande kinderen en wat u moet doen als u ziek wordt? Hieronder leest u de laatste stand van zaken.

Voorzorgsmaatregelen

Hoe voorkom ik dat ik het coronavirus krijg? 
Volg de adviezen van het RIVM op. U behoort tot een risicogroep. De extra adviezen voor deze groep gelden ook voor u. Het RIVM adviseert de kwetsbare groep:

  • om thuis te blijven;
  • zo min mogelijk bezoek te ontvangen;
  • 1,5 meter afstand te houden;
  • vaak handen te wassen;
  • en laat contact met anderen zoveel mogelijk telefonisch verlopen.   

Kan ik als transplantatiepatiënt nog wel naar buiten om te wandelen?
Dat mag. Wandelen is goed voor uw gezondheid. Bewaar wel 1,5 meter afstand. Was bij thuiskomst direct uw handen.

Mag ik blijven werken? 
Blijf thuis bij verkoudheidsklachten en verhoging. Voor alle Nederlanders geldt het advies om thuis te werken, behalve als het niet anders kan. In de sectoren waar het niet mogelijk is om thuis te werken worden er maatregelen genomen om ervoor te zorgen dat personen die tot kwetsbare groepen behoren (o.a. transplantatiepatiënten) niet blootgesteld worden aan extra risico’s. De bedrijfsarts kan dit samen met uw werkgever nagaan; uw behandelend arts kan hier geen bindende uitspraak over doen maar kan wel medische informatie geven aan de bedrijfsarts. 

Medicatie en corona

Is het risico op het coronavirus hoger dan bij mensen die geen afweeronderdrukkende medicatie gebruiken? 
Ontvangers van een donororgaan lopen waarschijnlijk net zo veel risico op het krijgen van het coronavirus, als mensen zonder transplantatie. Veel belangrijker is om de richtlijnen van het RIVM goed na te volgen. Hiermee verkleint u uw kans op het krijgen van het coronavirus.

Is het verloop van het coronavirus veel slechter nu ik afweeronderdrukkende medicatie gebruik? 
Als u medicijnen gebruikt omdat u een transplantatie hebt gehad dan onderdrukken deze medicijnen uw afweer. Dat maakt u mogelijk meer vatbaar voor een ernstiger beloop van een coronavirus infectie. Anderzijds worden afweeronderdrukkende medicijnen soms (experimenteel) gebruikt bij mensen met het coronavirus om een ernstig beloop te remmen. Er is op dit moment niet meer bekend over de gevolgen.

Is het verstandig om te stoppen met mijn afweeronderdrukkende medicijnen?
Nee, stop niet met uw medicijnen. Dan kan uw orgaan worden afgestoten. U heeft waarschijnlijk ook niet minder kans op een besmetting als u dat zou doen. Als u positief bent getest op het coronavirus dan zal uw behandelend arts met u kijken hoe veilig de medicatie aangepast zou kunnen worden.

Wanneer ziekenhuis bellen en poliklinische afspraken

Wanneer moet ik contact opnemen met mijn medisch specialist in het ziekenhuis? 
•    Als u koorts heeft boven de 38 graden
•    Als u zich koortsig voelt en verkoudheidsklachten heeft zoals hoesten, keelpijn, of hoesten 

Kan ik wel naar het ziekenhuis als ik koorts heb en verkoudheidsklachten? 
Dat beslist de medisch specialist in het ziekenhuis. Neem altijd eerst telefonisch contact op met uw arts in het ziekenhuis om te bespreken wat u moet doen.

Ik heb misschien afstotingsverschijnselen maar durf nu niet naar het ziekenhuis. Kan ik wachten met contact opnemen met mijn medisch specialist? 
Nee, neem direct contact op met uw arts. Zeker bij afstotingsverschijnselen is het heel belangrijk dat er meteen actie wordt ondernomen om te voorkomen dat uw orgaan wordt afgestoten. 

Kan ik wel bloed laten prikken en naar het ziekenhuis komen voor mijn controles? 
Ziekenhuizen treffen allerlei maatregelen. De kans is dus klein dat u besmet raakt. U kunt dus gewoon bloed laten prikken voor controles. Als u denkt dat u het coronavirus heeft dan moet u eerst contact opnemen met uw medisch specialist om te kijken waar u het beste kunt prikken. 

Hoe zit het met andere vaccinatieziekten (zoals de griepprik en pneumokokken), gaat het vaccinatieprogramma gewoon door? 
Als u verder gezond bent kunt u zonder problemen geplande vaccinaties krijgen. Let wel; voor alle transplantatiepatiënten met afweeronderdrukking geldt dat ze geen vaccinaties met levend verzwakt virus mogen ontvangen. De griepprik en pneumokokken vaccins zijn dit niet. De bof, mazelen en rode hond zijn dit wel. Wel kan het zijn dat door capaciteitsgebrek bepaalde vaccinaties naar een later moment kunnen worden verplaatst.

Corona en familie

Een familielid heeft corona gekregen wat moet ik doen?
Neem contact op met uw behandelend arts in het ziekenhuis. Hij kan u advies geven over de maatregelen die u moet treffen.

Ik ben transplantatiepatiënt en behoor dus tot de risicogroep. Moet ik mijn kind wel naar school laten gaan? Ik ben bang dat mijn kind mij besmet.
Het lijkt erop dat kinderen nauwelijks een rol spelen in de verspreiding van het virus. Waarschijnlijk is de kans klein dat u via uw kind besmet raakt. Maar dit is niet 100% zeker. Het begrijpelijk dat u zich hier zorgen over maakt. Bespreek uw zorgen met uw behandelend arts en let extra goed op maatregelen als handen wassen en vermijd openbaar vervoer als u kind toch naar school gaat.

Nierpatiënten 

Nierpatiënten schijnen extra kwetsbaar te zijn voor een ernstig beloop van het coronavirus. Geldt dit ook als ik een getransplanteerde nier hebt ontvangen die goed werkt? 
We weten op dit moment nog niet of patiënten die een getransplanteerde nier hebben meer of minder kwetsbaar zijn dan patiënten die chronische nierziekten (zonder transplantatie) hebben.

Ik heb mijn nier gedoneerd ben ik extra kwetsbaar voor ernstig beloop van het coronavirus met 1 nier? 
Als u in het verleden een nier hebt gedoneerd en de overgebleven nier goed functioneert en u verder gezond bent, dan gaan we er niet vanuit dat u extra kwetsbaar bent door de nierdonatie. Wel kunt u kwetsbaar zijn door andere factoren als hoge bloeddruk, oudere leeftijd, etc.

Waarom was het donatie bij leven programma gestopt?
Het donatie bij leven programma was in alle Nederlandse centra maar ook de meeste landen van de wereld gepauzeerd. De belangrijkste reden was dat de gezonde donor tijdens een ongecontroleerde uitbraak van de pandemie, door een operatie misschien vatbaar kon worden gemaakt en in het ziekenhuis het coronavirus kan oplopen.

Ziekenhuizen waren in het begin niet voorbereid en moesten hun zorg eerst opnieuw inrichten en prioriteren wat betreft patiëntenstromen en capaciteit. De gezondheid van de levende donor staat voorop. Daarom kunnen er geen risico's worden genomen. De levende nierdonor is immers zelf geen patiënt en veel ontvangers hebben op korte termijn een dialyse-alternatief voor transplantatie. 

Waarom is besloten om het levende donatie programma voorzichtig op te starten? 
Op dit moment neemt deze zorgvraag toe en stijgt het aantal ziekenhuis- en IC-opnames. Er komt weer minder ruimte voor non-COVID-19-zorg. We weten nog niet wat de impact is als het aantal besmettingen blijft stijgen op het levende donatieprogramma. Een werkgroep met medisch specialisten (nefrologen, chirurgen), patiëntvertegenwoordigers (donoren en ontvangers) en ethici hebben de voorwaarden opgesteld op basis waarvan het donatie bij leven programma herstart on worden. Belangrijke voorwaarden zijn dat de pandemie gecontroleerd is en ziekenhuizen hun zorg zo georganiseerd hebben dat het veilig genoeg wordt geacht. 

Meer informatie: 
Er wordt steeds meer bekend over het coronavirus, maar er is ook nog veel wat we niet weten. Bent u benieuwd hoe anderen nierpatiënten met die onzekerheid omgaan? Wilt u daar zelf iets over vertellen? Start een gesprek in een van de gespreksgroepen op www.nieren.nl