Het coronavirus en adviezen voor transplantatiepatiënten

13 maart 2020

7 mei 2020. Om verspreiding van het coronavirus in Nederland tegen te gaan worden allerlei maatregelen getroffen. Het is nog niet zeker wat het virus voor gevolgen kan hebben voor transplantatiepatiënten. Hieronder leest u wat u kan doen om een infectie te voorkomen, de laatste stand van zaken wat betreft het coronavirus en hoe het zit met werken, uw medicatie, schoolgaande kinderen en wat u moet doen als u ziek wordt.  

Voorzorgsmaatregelen

Wat moet ik doen om besmetting met het coronavirus te voorkomen? 
Volg de adviezen van het RIVM op. U behoort tot een risicogroep, de extra adviezen voor deze groep gelden ook voor u.  Het RIVM adviseert de kwetsbare groep om thuis te blijven, zo min mogelijk bezoek te ontvangen, 1,5 meter afstand te houden, vaak handen te wassen en om het contact met anderen zoveel mogelijk telefonisch te laten verlopen.   

Kan ik als transplantatiepatiënt nog wel naar buiten om te wandelen?
Dat mag. Buiten wandelen is goed voor uw gezondheid. Bewaar wel 1,5 meter afstand als u iemand anders tegenkomt. Was u handen thuis als u buitenshuis dingen heeft aangeraakt.

Mag ik blijven werken? 
Voor alle Nederlanders geldt het advies om thuis te blijven bij verkoudheidsklachten of verhoging. Als u geen klachten hebt geldt het advies om zoveel mogelijk thuis te werken, behalve als u een zogenaamd cruciaal beroep hebt of in werkt. In deze sectoren worden wel maatregelen genomen om er voor te zorgen dat personen die tot kwetsbare groepen behoren (o.a. transplantatie patiënten) niet blootgesteld worden aan extra risico’s. De bedrijfsarts kan dit samen met uw werkgever nagaan; uw behandelend arts kan hier geen bindende uitspraak over doen maar kan wel medische informatie geven aan de bedrijfsarts. 

Ik werk op een kinderdagverblijf of in het basisonderwijs, moet ik op 11 mei ook weer gaan werken? 
Nee. Het is de bedoeling dat kinderen en volwassenen uit de risicogroep niet naar school komen. Dat staat heel duidelijk in de informatie van de overheid. Overleg wel met uw werkgever wat u wél kunt doen. 

Medicatie en corona

Is het risico op een infectie hoger dan bij mensen die geen afweeronderdrukkende medicatie gebruiken? 
Getransplanteerden lopen waarschijnlijk net zo veel risico op het krijgen van het COVID-19 virus, als mensen zonder transplantatie. Veel belangrijker is om de richtlijnen van het RIVM goed na te volgen. Hiermee verkleint u uw kans op een infectie met het coronavirus.

Is het verloop van het coronavirus veel slechter nu ik afweeronderdrukkende medicatie gebruik? 
Als u medicijnen gebruikt omdat u een transplantatie hebt gehad dan onderdrukken deze medicijnen uw afweer. Dat maakt u mogelijk meer vatbaar voor een ernstiger beloop van een coronavirus  infectie, maar anderzijds worden afweer onderdrukkende medicijnen soms (experimenteel) gebruikt bij mensen met het coronavirus om een ernstig beloop te remmen. We weten de precieze gevolgen op dit moment nog niet.

Is het verstandig om te stoppen met mijn afweeronderdrukkende medicijnen?
Nee, het is heel belangrijk dat u niet stopt met uw medicijnen. Dan kan uw orgaan worden afgestoten. U heeft waarschijnlijk ook niet minder kans op een besmetting als u dat zou doen. 
Als u positief bent getest op het coronavirus dan zal uw behandelend arts met u kijken hoe veilig de medicatie aangepast zou kunnen worden.

Wanneer ziekenhuis bellen en poliklinische afspraken

Wanneer moet ik contact opnemen met mijn medisch specialist in het ziekenhuis? 
•    Als u koorts heeft boven de 38 graden
•    Als u koortsig voelt en verkoudheidsklachten heeft zoals hoesten, keelpijn, of hoesten 

Kan ik wel naar het ziekenhuis als ik koorts heb en verkoudheidsklachten? 
Dat beslist de medisch specialist in het ziekenhuis. Neem altijd eerst telefonisch contact op met uw arts in het ziekenhuis om te bespreken wat u moet doen.

Ik heb misschien afstotingsverschijnselen maar durf nu niet naar het ziekenhuis, kan ik wachten met contact opnemen met mijn medisch specialist? 
Het is heel onverstandig om bij klachten te wachten met bellen met de medisch specialist. Zeker bij afstotingsverschijnselen is het heel belangrijk dat er meteen actie wordt ondernomen om te voorkomen dat uw orgaan wordt afgestoten. 

Kan ik wel bloed laten prikken en naar het ziekenhuis komen voor mijn controles? 
De meeste ziekenhuizen zullen verschillende zorgpaden hebben opgericht voor patiënten met en zonder het coronavirus. U kunt dus gewoon bloed laten prikken voor controles. Als u denkt dat u het coronavirus heeft dan moet u eerst contact met uw behandelaar opnemen om te kijken waar u het beste kunt prikken. Alle ziekenhuizen zullen protocollen hebben om kruisbesmetting op een poli te voorkomen.

Hoe zit het met andere vaccinatieziekten (zoals de griepprik en pneumokokken), gaat het vaccinatieprogramma gewoon door? 
Als u verder gezond bent kunt u zonder problemen geplande vaccinaties krijgen. Let wel voor alle transplantatie patiënten met afweeronderdrukking geldt dat ze geen vaccinaties met levend verzwakt virus mogen ontvangen. De griepprik en pneumokokken vaccins zijn dit niet. Wel kan het zijn dat door capaciteitsgebrek bepaalde vaccinaties naar een later moment kunnen worden verplaatst.

Corona en familie

Een familielid heeft corona gekregen wat moet ik doen?
Neem contact op met uw behandelend arts in het ziekenhuis, hij kan u advies geven over de maatregelen die getroffen moeten worden.

Mijn kind mag na de vakantie weer naar school. Ik ben transplantatiepatiënt en behoor dus tot de risicogroep. Moet ik mijn kind wel naar school laten gaan? Ik ben bang dat mijn kind mij besmet.
Het lijkt erop dat kinderen nauwelijks een rol spelen in de verspreiding van het virus. Waarschijnlijk is de kans klein dat u via uw kind besmet raakt. Maar dit is niet 100% zeker. Het begrijpelijk dat u zich hier zorgen over maakt. U kunt ervoor kiezen uw kind nog een tijdje thuis te houden, tot er meer bekend is. De leerplicht geldt momenteel niet. Laat het school wel weten. U kunt dan afspraken maken over hoe uw kind toch les kan krijgen. Let extra goed op maatregelen als handen wassen en vermijd openbaar vervoer als u kind toch naar school gaat.

Nierpatienten 

Nier patiënten schijnen extra kwetsbaar te zijn voor een ernstig beloop van het coronavirus, geldt dit ook als je een getransplanteerde nier hebt ontvangen die goed werkt? 
We weten op dit moment nog niet of patiënten die een getransplanteerde nier hebben meer of minder kwetsbaar zijn dan patiënten die chronische nierziekten (zonder transplantatie) hebben.

Ik heb mijn nier gedoneerd ben ik extra kwetsbaar voor ernstig beloop van het coronavirus met 1 nier? 
Als u in het verleden een nier hebt gedoneerd en de overgebleven nier goed functioneert en u verder gezond bent, dan gaan we er niet vanuit dat u extra kwetsbaar bent door de nierdonatie. Wel kunt u kwetsbaar zijn door andere factoren als hoge bloeddruk, oudere leeftijd, etc.

Waarom was het donatie bij leven programma gestopt?
Het donatie bij leven programma was in alle Nederlandse centra maar ook de meeste landen van de wereld gepauzeerd. De belangrijkste reden was dat de gezonde donor tijdens een ongecontroleerde uitbraak van de pandemie, door een operatie misschien vatbaar kon worden gemaakt en in het ziekenhuis het coronavirus kan oplopen. Ziekenhuizen waren in het begin niet voorbereid en moesten hun zorg eerst reorganiseren en prioriteren wat betreft patiëntenstromen en capaciteit. Vanuit het perspectief van bescherming en veiligheid van de gezonde levende donor, waaronder het programma in Nederland succesvol is geworden, konden geen ongecontroleerde risico’s worden genomen.  De levende nierdonor is immers zelf geen patiënt en veel ontvangers hebben op korte termijn een dialyse-alternatief voor transplantatie. 

Waarom is besloten om het levende donatie programma voorzichtig op te starten? 
Op dit moment neemt deze zorgvraag af en daalt het aantal ziekenhuis- en IC-opnames. Er komt weer meer ruimte voor non-COVID-19-zorg. Daarom kan het levende donatieprogramma voorzichtig weer opstarten. Een werkgroep met medisch specialisten (nefrologen, chirurgen), patiëntvertegenwoordigers (donoren en ontvangers) en ethici hebben de voorwaarden opgesteld op basis waarvan het donatie bij leven programma (gefaseerd) herstart kan worden. Belangrijke voorwaarden zijn dat de pandemie gecontroleerd is en ziekenhuizen hun zorg zo georganiseerd hebben dat het veilig genoeg wordt geacht.

Mee informatie: 
Er is nog niet veel bekend over het coronavirus. Bent u benieuwd hoe anderen nierpatiënten met die onzekerheid omgaan? Wilt u daar zelf iets over vertellen? Start een gesprek in een van de gespreksgroepen op www.nieren.nl

Tip: 
Vanuit de afdeling Nierziekten van het LUMC hebben Joris Rotmans en Paul van der Boog op donderdagavond 02-04-2020 en op woensdag 287 mei een webinar georganiseerd met betrekking tot ‘hoe met de Corona-problematiek in kader van niertransplantatie om te gaan’. Op deze pagina kunt u de Webinar van 02 april terugzien en hier kunt u de webinar van 27 mei terugzien.